Skip to main content
Chapter 15 of 26
Syllabus

चक्षुष्मान् अन्ध एव — Syllabus

Gujarat Board · Class 10 · Sanskrit

चक्षुष्मान् अन्ध एव topics: लेखकपरिचयः तथा कृतिपरिचयः, प्रसङ्गः तथा कथावस्तु, मुख्यशिक्षा तथा नैतिकसारः, plus 1 more.

70 questions32 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying चक्षुष्मान् अन्ध एव? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Free trial, no card needed.

4 Topics · Gujarat Board Class 10 Sanskrit · 2026-27

Topics in चक्षुष्मान् अन्ध एव

1

लेखकपरिचयः तथा कृतिपरिचयः

  • बाणभट्टः संस्कृतसाहित्ये श्रेष्ठतमः गद्यकारः इति प्रसिद्धः।
  • सः सप्तमशताब्द्याः प्रथमभागे उत्तरभारते हर्षवर्धनस्य राज्यकाले वसति स्म।
  • तस्य पितुः नाम चित्रभानुः, मातुः नाम राजदेवी इति।
2

प्रसङ्गः तथा कथावस्तु

  • पितामहब्रह्मणः सभायां दुर्वासाः सामवेदमन्त्रान् जपन् अन्येन ऋषिणा सह किञ्चित् कलहं कृतवान्।
  • मन्त्रपाठे सः त्रुटिं कृतवान्, तदा सरस्वती हसिता।
  • तां हसितां दृष्ट्वा दुर्वासाः क्रुद्धः अभवत्।
3

मुख्यशिक्षा तथा नैतिकसारः

  • क्रोधः मनुष्यं शुभाशुभविवेकहीनं करोति।
  • अतिरोषणः जनः चक्षुष्मान् अपि अन्ध एव इति भावः अत्र मुख्यम्।
  • अन्धत्वं न शारीरिकम्, किन्तु विवेकाभावः।
4

उपमाः, विरोधाः, तथा व्यञ्जना

  • धर्मक्रोधयोः वृत्तिः पयःपावकयोरिव निसर्गविरोधिनी इति उपमा दत्ता।
  • क्रोधग्रस्ते बुद्धौ शान्तिः न भवति; अतः आन्तरिकविरोधः सूचितः।
  • दुर्वाससः जटावल्कलानि विषपादपस्येव लोकविनाशाय इति तीक्ष्णा उपमा प्रयुक्ता।

Key Concepts

Central concept: क्रोधः विवेकनाशकः; तेन सह चक्षुष्मान् अपि जनः अन्धवत् आचरति

बाणभट्टःहर्षचरितम्कादम्बरीपितामह ब्रह्मादुर्वासासरस्वतीक्रोधःक्षमायाः महत्त्वम्

Work through every topic in चक्षुष्मान् अन्ध एव with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in चक्षुष्मान् अन्ध एव for Gujarat Board Class 10 Sanskrit?
Key topics in चक्षुष्मान् अन्ध एव include लेखकपरिचयः तथा कृतिपरिचयः, प्रसङ्गः तथा कथावस्तु, मुख्यशिक्षा तथा नैतिकसारः, उपमाः, विरोधाः, तथा व्यञ्जना. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How should I revise चक्षुष्मान् अन्ध एव for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 70 practice questions on चक्षुष्मान् अन्ध एव. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full चक्षुष्मान् अन्ध एव chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.