Skip to main content
Chapter 2 of 21
Flashcards

विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ (Part 2) — Flashcards

Maharashtra Board · Class 12 · Marathi

30 flashcards for विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ (Part 2) (Maharashtra Board Class 12 Marathi) to test yourself on key terms and facts.

59 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

30 Flashcards·
भारुडातील रूपकभावार्थधृवपदाचा अर्थपहिले कडवेदुसरे कडवेउपमा
Card 1भारुडातील रूपक

‘विंचू चावला’ या भारुडात विंचू कशाचे प्रतीक आहे?

Answer

विंचू हे काम आणि क्रोध या विकारांचे प्रतीक आहे. इथे विंचू हा प्रत्यक्ष प्राणी नसून मानवी मनातील दोष दाखवणारे रूपक आहे.

Card 2भावार्थ

काम आणि क्रोध यांचा अर्थ काय आहे?

Answer

काम म्हणजे इच्छा, आणि क्रोध म्हणजे राग किंवा संताप. हे दोन्ही विकार माणसाचे वर्तन बिघडवू शकतात.

Card 3धृवपदाचा अर्थ

‘विंचू चावला वृश्चिक चावला । कामक्रोध विंचू चावला । तम घाम अंगासी आला ॥धृ.॥’ या ओळींत मुख्य अर्थ काय आहे?

Answer

या ओळींत काम आणि क्रोध यांचा त्रास विंचू चावण्याइतका तीव्र असल्याचे दाखवले आहे. तमोगुणामुळे शरीर आणि मन अस्वस्थ झाल्यासारखी स्थिती व्यक्त होते.

Card 4भावार्थ

‘तम घाम अंगासी आला’ याचा अर्थ काय घ्यावा?

Answer

याचा अर्थ केवळ शारीरिक घाम आला असा मर्यादित नाही. तमोगुणामुळे मन आणि शरीर अस्थिर झाले, अशी स्थिती येथे सूचित होते.

Card 5पहिले कडवे

‘पंचप्राण व्याकुल झाला । त्याने माझा प्राण चालिला । सर्वांगाचा दाह झाला ॥१॥’ या कडव्यात काय वर्णन आहे?

Answer

कामक्रोधाची बाधा झाली की माणसाचे पंचप्राण व्याकुळ होतात, प्राण कंठाशी येतो, आणि सर्वांगात दाह झाल्यासारखे दुःख होते, असे वर्णन आहे.

Card 6दुसरे कडवे

‘मनुष्य इंगळी अति दारुण’ या ओळीचा अर्थ काय?

Answer

माणसातील विकाररूपी इंगळी अतिशय भयंकर आहे, असा अर्थ आहे. इथे इंगळी म्हणजे विकारांचे रूपक आहे.

Card 7दुसरे कडवे

‘मज नांगा मारिला तिने’ या ओळींत कोणता अनुभव व्यक्त झाला आहे?

Answer

विकाररूपी इंगळीच्या नांग्यामुळे तीव्र वेदना झाल्याचा अनुभव व्यक्त झाला आहे. त्यामुळे माणूस अस्वस्थ आणि त्रासलेला होतो.

Card 8उपमा

विंचवाच्या चावण्याची उपमा कामक्रोधाला का दिली आहे?

Answer

विंचवाचा दंश जसा शरीरात विष पसरवून वेदना देतो, तशीच कामक्रोधाची बाधा मनुष्याला बेताल वागायला लावते. ही उपमा त्रासाची तीव्रता स्पष्ट करते.

+22 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ for Maharashtra Board Class 12 Marathi?
Key topics in विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ include संत एकनाथ : व्यक्तित्व आणि कार्य, भारूड : स्वरूप आणि उद्देश, ‘विंचू चावला’ : आशय आणि प्रतीक, कडवी आणि त्यांचा अर्थ. Study these first, then practise questions on each for the Maharashtra Board Class 12 board exam.
How many flashcards are available for विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ?
There are 30 flashcards for विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ for the Maharashtra Board Class 12 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 59 practice questions on विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 12 Marathi. Free to start, no card needed.