विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ (Part 2) — Flashcards
Maharashtra Board · Class 12 · Marathi
30 flashcards for विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ (Part 2) (Maharashtra Board Class 12 Marathi) to test yourself on key terms and facts.
Interactive on Super Tutor
Studying विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.
Free trial, no card needed.
‘विंचू चावला’ या भारुडात विंचू कशाचे प्रतीक आहे?
Answer
विंचू हे काम आणि क्रोध या विकारांचे प्रतीक आहे. इथे विंचू हा प्रत्यक्ष प्राणी नसून मानवी मनातील दोष दाखवणारे रूपक आहे.
काम आणि क्रोध यांचा अर्थ काय आहे?
Answer
काम म्हणजे इच्छा, आणि क्रोध म्हणजे राग किंवा संताप. हे दोन्ही विकार माणसाचे वर्तन बिघडवू शकतात.
‘विंचू चावला वृश्चिक चावला । कामक्रोध विंचू चावला । तम घाम अंगासी आला ॥धृ.॥’ या ओळींत मुख्य अर्थ काय आहे?
Answer
या ओळींत काम आणि क्रोध यांचा त्रास विंचू चावण्याइतका तीव्र असल्याचे दाखवले आहे. तमोगुणामुळे शरीर आणि मन अस्वस्थ झाल्यासारखी स्थिती व्यक्त होते.
‘तम घाम अंगासी आला’ याचा अर्थ काय घ्यावा?
Answer
याचा अर्थ केवळ शारीरिक घाम आला असा मर्यादित नाही. तमोगुणामुळे मन आणि शरीर अस्थिर झाले, अशी स्थिती येथे सूचित होते.
‘पंचप्राण व्याकुल झाला । त्याने माझा प्राण चालिला । सर्वांगाचा दाह झाला ॥१॥’ या कडव्यात काय वर्णन आहे?
Answer
कामक्रोधाची बाधा झाली की माणसाचे पंचप्राण व्याकुळ होतात, प्राण कंठाशी येतो, आणि सर्वांगात दाह झाल्यासारखे दुःख होते, असे वर्णन आहे.
‘मनुष्य इंगळी अति दारुण’ या ओळीचा अर्थ काय?
Answer
माणसातील विकाररूपी इंगळी अतिशय भयंकर आहे, असा अर्थ आहे. इथे इंगळी म्हणजे विकारांचे रूपक आहे.
‘मज नांगा मारिला तिने’ या ओळींत कोणता अनुभव व्यक्त झाला आहे?
Answer
विकाररूपी इंगळीच्या नांग्यामुळे तीव्र वेदना झाल्याचा अनुभव व्यक्त झाला आहे. त्यामुळे माणूस अस्वस्थ आणि त्रासलेला होतो.
विंचवाच्या चावण्याची उपमा कामक्रोधाला का दिली आहे?
Answer
विंचवाचा दंश जसा शरीरात विष पसरवून वेदना देतो, तशीच कामक्रोधाची बाधा मनुष्याला बेताल वागायला लावते. ही उपमा त्रासाची तीव्रता स्पष्ट करते.
+22 more flashcards
Practise AllFrequently Asked Questions
What are the important topics in विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ for Maharashtra Board Class 12 Marathi?
How many flashcards are available for विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ?
How should I revise विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ for the Maharashtra Board Class 12 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Syllabus
What topics to cover
For serious students
Get the full विंचू चावला ... (भारूड) - संत एकनाथ chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 12 Marathi. Free to start, no card needed.