कथा- साहित्यप्रकार-परिचय — Syllabus
Maharashtra Board · Class 12 · Marathi
कथा- साहित्यप्रकार-परिचय topics: १) कथा : अर्थ, उगम आणि व्याख्या, २) कथेचे घटक, ३) कथेची वैशिष्ट्ये, plus 1 more.
Interactive on Super Tutor
Studying कथा- साहित्यप्रकार-परिचय? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.
Free trial, no card needed.
Topics in कथा- साहित्यप्रकार-परिचय
१) कथा : अर्थ, उगम आणि व्याख्या
- ‘कथा’ या शब्दाचा शब्दश: अर्थ गोष्ट, कहाणी, हकीकत, वर्णन असा आहे.
- ‘कथ्’ म्हणजे सांगणे, निवेदन करणे; या मूळ धातूपासून ‘कथा’ हा शब्द रूढ झाला आहे.
- कथा ही मौखिक परंपरेतून सुरू होऊन लिखित स्वरूपात स्थिरावलेली साहित्यरूप आहे.
२) कथेचे घटक
- कथेचे प्रमुख घटक असे मानले जातात: कथाबीज, कथानक, पात्रचित्रण, वातावरण निर्मिती, नाट्यमयता/संघर्ष, संवाद आणि भाषाशैली.
- कथाबीज म्हणजे मूळ घटना; कथानक म्हणजे त्या घटनांची तपशीलवार, प्रवाही मांडणी.
- पात्रचित्रणातून पात्रांची वृत्ती, कृती, उक्ती, भावना, विचार, कल्पना, संवेदना, जीवनदृष्टी आणि जीवनपद्धती उलगडते.
३) कथेची वैशिष्ट्ये
- कथा मनोरंजन करते.
- कथेमुळे सुसंस्कार होतात.
- कथा वाचकांची उत्कंठा वाढवते.
४) कथेची रचना आणि आराखडा
- कथेचे साधारणपणे प्रारंभ, मध्य आणि शेवट असे तीन टप्पे मानले जातात.
- कथेचा प्रारंभ विरोधाभास, परस्परविरोधी भूमिका किंवा परिस्थितीजन्य प्रसंगातून होऊ शकतो.
- कथेचा मध्य हा घटनांचा, पात्रांचा आणि संघर्षाचा विकास दाखवतो.
Key Concepts
Central concept: कथा
Work through every topic in कथा- साहित्यप्रकार-परिचय with notes and quizzes
Start This ChapterFrequently Asked Questions
What are the important topics in कथा- साहित्यप्रकार-परिचय for Maharashtra Board Class 12 Marathi?
How should I revise कथा- साहित्यप्रकार-परिचय for the Maharashtra Board Class 12 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for कथा- साहित्यप्रकार-परिचय
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
For serious students
Get the full कथा- साहित्यप्रकार-परिचय chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 12 Marathi. Free to start, no card needed.