संतवाणी- (आ) संतकृपा झाली - (संत बहिणाबाई) — Flashcards
Maharashtra Board · Class 9 · Marathi - Book 'लोकभारती'
20 flashcards for संतवाणी- (आ) संतकृपा झाली - (संत बहिणाबाई) (Maharashtra Board Class 9 Marathi - Book 'लोकभारती') to test yourself on key terms and facts.
Interactive on Super Tutor
Studying संतवाणी- (आ) संतकृपा झाली - (संत बहिणाबाई)? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.
Free trial, no card needed.
संत बहिणाबाई कोण आहेत?
Answer
संत बहिणाबाई या वारकरी संप्रदायातील संत कवयित्री आहेत. त्यांचा काळ १६६८ ते १७०० असा आहे. त्या संत तुकाराम यांच्या शिष्या होत्या. त्यांच्या अभंगरचनेत भक्तिभावाचा उत्कट आविष्कार दिसतो.
प्रस्तुत रचना कोणत्या काव्यप्रकारातील आहे?
Answer
ही रचना अभंग आहे. अभंग हा मराठी भक्तिकाव्यातील एक विशिष्ट काव्यप्रकार आहे. अशा रचनांमधून भक्तिभाव, उपमा आणि संतपरंपरेचा गौरव व्यक्त होतो.
‘संतकृपा झाली । इमारत फळा आली ॥’ या ओळीचा मुख्य अर्थ काय आहे?
Answer
या ओळीत संतांच्या कृपेने वारकरी संप्रदायरूपी इमारत पूर्ण झाल्याचा अर्थ आहे. संतांच्या योगदानामुळे भक्तीची परंपरा सुसंघटित आणि समृद्ध झाली, असा भाव येथे व्यक्त होतो.
ज्ञानदेवांना या अभंगात कोणत्या घटकाशी जोडले आहे?
Answer
ज्ञानदेवांना इमारतीच्या पायाशी जोडले आहे. ‘ज्ञानदेवें रचिला पाया । उभारिलें देवालया ॥’ या ओळीत त्यांनी वारकरी परंपरेचा पाया घातला आणि देवालय उभारल्याचे वर्णन आहे.
नामा यांनी काय केले असे वर्णन आले आहे?
Answer
नामा यांनी ज्ञानदेवांचा किंकर म्हणून इमारतीचे आवार रचले असे वर्णन आले आहे. ‘नामा तयाचा किंकर । तेणें रचिलें तें आवार ॥’ या ओळीत सेवाभाव आणि सहभाग दाखवला आहे.
जनार्दन एकनाथ यांचे कार्य कोणत्या घटकाशी जोडले आहे?
Answer
जनार्दन एकनाथ यांनी इमारतीला भागवत धर्माचा खांब दिला असे वर्णन आहे. ‘जनार्दन एकनाथ । खांब दिधला भागवत ॥’ या ओळीत संतांचे आधारभूत कार्य दाखवले आहे.
तुकारामांना या अभंगात कशाशी जोडले आहे?
Answer
तुकारामांना इमारतीचा कळस म्हटले आहे. ‘तुका झालासे कळस । भजन करा सावकाश ॥’ या ओळीत संतपरंपरेतील त्यांचे सर्वोच्च स्थान सूचित होते आणि भजन सावकाश करण्याचे आवाहनही आले आहे.
बहिणाबाई स्वतःचे वर्णन कसे करतात?
Answer
बहिणाबाई स्वतःला फडकती ध्वजा असे वर्णन करतात. ‘बहिणी म्हणे फडकती ध्वजा । निरूपणा केलें बोजा ॥’ या ओळीत त्या आपल्या निरूपणाचा भार उचलल्याचे सांगतात.
+12 more flashcards
Practise AllFrequently Asked Questions
What are the important topics in संतवाणी- (आ) संतकृपा झाली - (संत बहिणाबाई) for Maharashtra Board Class 9 Marathi - Book 'लोकभारती'?
How many flashcards are available for संतवाणी- (आ) संतकृपा झाली - (संत बहिणाबाई)?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for संतवाणी- (आ) संतकृपा झाली - (संत बहिणाबाई)
For serious students
Get the full संतवाणी- (आ) संतकृपा झाली - (संत बहिणाबाई) chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 9 Marathi - Book 'लोकभारती'. Free to start, no card needed.