विशेषण-प्रयोग-परिचय — Chapter Summary
Gujarat Board · Class 10 · Sanskrit
Summary of विशेषण-प्रयोग-परिचय for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Part of the Gujarat Board Class 10 Sanskrit syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying विशेषण-प्रयोग-परिचय? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
विशेषणं विशेष्यं च परस्परं यथा सम्बद्धौ भवतः, तत्र रूपसाम्यं सर्वदा द्रष्टव्यम्। एकः शब्दः यदा संज्ञार्थं विशेषयति, तदा सः विशेषणम् इति ज्ञायते; यः शब्दः विशेष्यते, सः विशेष्यम् इति बोध्यः। इन्द्रियगोचरं स्पष्टं भवति यदा रक्तं पुष्पम् इत्यत्र रक्तम् शब्दः पुष्पस्य अर्थं सङ्कोचयति।
Key Concepts
भेदकं विशेषणम् इति विशेषणस्य लक्षणम्। यः
भेदकं विशेषणम् इति विशेषणस्य लक्षणम्। यः शब्दः विशेष्यस्य अर्थं पृथक् करोति, सः विशेषणरूपेण प्रयुज्यते।
भेद्यं विशेष्यम् इति विशेष्यस्य स्वरूपम्। विशेषणेन
भेद्यं विशेष्यम् इति विशेष्यस्य स्वरूपम्। विशेषणेन यस्य अर्थः निर्दिश्यते, सः शब्दः विशेष्यम् इति कथ्यते।
विशेष्यपदे यद् लिङ्गं
विशेष्यपदे यद् लिङ्गं, यत् वचनं, या विभक्तिः च, तदेव विशेषणेऽपि भवितव्यम्।
विशेषणैः वाक्यस्य विस्तारः भवति। रामः वेदं
विशेषणैः वाक्यस्य विस्तारः भवति। रामः वेदं पठति इति वाक्ये विशेषणयोः प्रयोगेन वाक्यं वर्धते।
एक
एक, द्वि, त्रि, चतुर् इत्यादयः विशेषणरूपेण प्रयुज्यन्ते। एकः सर्वेषु त्रिषु वचनेषु प्रयुज्यते; द्वि द्विवचने एव; त्रि, चतुर् च बहुवचने एव। पञ्चतः अष्ट
Learning Objectives
- विशेषणस्य लक्षणं ज्ञातुम्
- विशेष्यविशेषणयोः सम्बन्धं अवगन्तुम्
- लिङ्गवचनविभक्तिसाम्यं प्रयोगे रक्षितुं शक्नोति
- वाक्ये विशेषणैः अर्थविशेषणं वाक्यविस्तारं च ज्ञातुम्
- सर्वनामानां तथा सङ्ख्यावाचकानां विशेषणरूपप्रयोगं स्मर्तुम्
Frequently Asked Questions
What are the important topics in विशेषण-प्रयोग-परिचय for Gujarat Board Class 10 Sanskrit?
How should I revise विशेषण-प्रयोग-परिचय for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for विशेषण-प्रयोग-परिचय
For serious students
Get the full विशेषण-प्रयोग-परिचय chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.