Skip to main content
Chapter 3 of 17
Chapter Summary

2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ (Part 2) — Chapter Summary

Maharashtra Board · Class 10 · Marathi

Summary of 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ (Part 2) for Maharashtra Board Class 10 Marathi. संत एकनाथांच्या या अभंगात योगी पुरुष आणि पाणी.

20 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Free trial, no card needed.

Overview

संत एकनाथांच्या या अभंगात योगी पुरुष आणि पाणी यांची तुलना करून योगी पुरुषाचे श्रेष्ठत्व स्पष्ट केले आहे. पाणी बाह्य शुद्धी आणि तात्पुरते सुख देते; योगी मात्र आतबाहेर निर्मळ करतो, सर्वकाळ सुख देतो आणि श्रवणकीर्तन व निजज्ञान यांद्वारे उद्धार करतो. चंद्रकिरण, चकोर, पिले, जिभेला जाणवणारी मधुरता आणि सर्व

Key Concepts

योगी पुरुष पाण्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे

योगी पुरुष पाण्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे. पाणी मळ केवळ वरवर धुते, तर योगी माणसाला आतबाहेर निर्मळ करतो. पाणी एकवेळ सुख देते, पण योगी सर्वकाळ सुखदाता असतो.

उदकाचे सुख क्षणिक आहे

उदकाचे सुख क्षणिक आहे. तृषित लोक पुन्हा तृषित होतात. योगी देत असलेल्या स्वानंदतृप्तीत विकृती नसते, म्हणून ते स्थायी आणि अखंड आहे.

पाण्याची मधुरता फक्त जिभेला जाणवते

पाण्याची मधुरता फक्त जिभेला जाणवते, पण योगियांचे गोडपण सर्व इंद्रियांना शांत करते.

चंद्रकिरण

चंद्रकिरण-चकोर, पिले-चांदणे, पाणी-तृषा, मेघातून पडणारे पाणी अशी उदाहरणे घेऊन कवीने योगीची मृदुलता आणि उपकारशीलता स्पष्ट केली आहे.

योगी इहलोकी जन्म घेऊन जनांना श्रवणकीर्तनाने

योगी इहलोकी जन्म घेऊन जनांना श्रवणकीर्तनाने शांत करतो आणि निजज्ञानाने उद्धार करतो.

Learning Objectives

  • योगी पुरुष आणि पाणी यांच्यातील तुलना समजून घेणे
  • पाण्याचे सुख मर्यादित आणि योगीचे सुख सर्वकाळ कसे आहे हे जाणणे
  • अभंगातील दृष्टान्तांचे अर्थ स्पष्ट करणे
  • श्रवणकीर्तन आणि निजज्ञान यांचे महत्त्व समजून घेणे
  • संत एकनाथांच्या काव्यातील सुबोधता आणि आलंकारिकता ओळखणे

Frequently Asked Questions

What are the important topics in 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ for Maharashtra Board Class 10 Marathi?
Key topics in 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ include संत एकनाथ आणि अभंगाचा आशय, योगी आणि पाणी यांची तुलना, दृष्टान्ते आणि त्यांचा अर्थ, काव्यवैशिष्ट्ये आणि भाषाशैली. Study these first, then practise questions on each for the Maharashtra Board Class 10 board exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 10 Marathi. Free to start, no card needed.