2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ (Part 2) — Flashcards
Maharashtra Board · Class 10 · Marathi
20 flashcards for 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ (Part 2) (Maharashtra Board Class 10 Marathi) to test yourself on key terms and facts.
Interactive on Super Tutor
Studying 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.
Free trial, no card needed.
संत एकनाथांचा काळ कोणता आहे?
Answer
संत एकनाथ यांचा काळ १५३३ ते १५९९ असा आहे. ते भागवत संप्रदायातील थोर संतकवी होते.
संत एकनाथांचे प्रमुख साहित्यवैशिष्ट्य कोणते?
Answer
बहुश्रुतता, समन्वयशीलता, सामान्यांच्या उद्धाराची तळमळ, आलंकारिकता, पौराणिक कथासंदर्भ आणि सुबोधता ही त्यांच्या काव्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत. त्यांच्या लेखनात विचार समजायला सोपा असून अर्थही खोल आहे.
‘एकनाथी भागवत’ हे कोणाचे ग्रंथ आहे?
Answer
‘एकनाथी भागवत’, ‘रुक्मिणी स्वयंवर’ आणि ‘भावार्थ रामायण’ हे संत एकनाथ यांचे ग्रंथ आहेत. ते त्यांच्या बहुआयामी लेखनसंपदेचा भाग आहेत.
या अभंगात कोणती तुलना केली आहे?
Answer
या अभंगात योगी पुरुष आणि पाणी यांची तुलना केली आहे. त्यातून योगी पुरुष पाण्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे, हे स्पष्ट केले आहे.
योगी पुरुषाला पाण्यापेक्षा श्रेष्ठ का मानले आहे?
Answer
पाणी बाह्य शुद्धी आणि क्षणिक सुख देते, तर योगी आतबाहेर निर्मळ करतो, सर्वकाळ सुखदाता असतो आणि जनांना आत्मिक उन्नतीकडे नेतो. म्हणून योगी पुरुष श्रेष्ठ मानला आहे.
‘जळ वरिवरी क्षाळी मळ’ या ओळीचा अर्थ काय?
Answer
पाणी मळ फक्त वरवर धुते, म्हणजे बाह्य स्वच्छता करते. अंतःकरणाची शुद्धी मात्र योगी करतो, म्हणून पुढील ओळीत ‘योगिया सबाह्य करी निर्मळ’ असे म्हटले आहे.
पाणी आणि योगी यांच्या निर्मळतेतील फरक काय?
Answer
पाणी बाह्य मळ धुते, तर योगी माणसाला आतबाहेर निर्मळ करतो. म्हणजे पाण्याची स्वच्छता मर्यादित आहे, पण योगीची शुद्धी व्यक्तिमत्त्वाच्या खोलवर परिणाम करणारी आहे.
‘उदक सुखी करी एक वेळ’ या ओळीचा आशय काय?
Answer
पाणी एकवेळ सुख देते, म्हणजे तहान भागल्यावर किंवा शारीरिक आराम मिळाल्यावर क्षणिक आनंद देते. हा आनंद मर्यादित असतो.
+12 more flashcards
Practise AllFrequently Asked Questions
What are the important topics in 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ for Maharashtra Board Class 10 Marathi?
How many flashcards are available for 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ
For serious students
Get the full 2 (आ) संतवाणी- योगी सर्वकाळ सुखदाता-संत एकनाथ chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 10 Marathi. Free to start, no card needed.