खरा नागरिक-सुहास बारटक्के

Answer

निरंजन हा पाठातील मुख्य पात्र आहे. तो मावशीकडे राहणारा अनाथ विद्यार्थी आहे. तो प्रामाणिक, चाणाक्ष आणि अभ्यासात पहिला नंबर मिळवणारा मुलगा आहे. नागरिकशास्त्राच्या पेपरच्या दिवशी त्याने रेल्वे अपघात टाळल…

Answer

जो केवळ पुस्तकी ज्ञान न ठेवता प्रत्यक्ष कृतीत जबाबदारी दाखवतो, दुसऱ्यांचे प्राण वाचवतो, आणि प्रसंग ओळखून योग्य निर्णय घेतो, तो खरा नागरिक ठरतो. निरंजनने अपघात टाळून हीच नागरिकता प्रत्यक्ष दाखवली.

Answer

भडसावळे गुरुजी निरंजनवर प्रेम करणारे शिक्षक होते. ते त्याच्या वह्या-पुस्तकांचा खर्च करत असत आणि वारही लावून देत असत. त्यांचा सल्ला आणि विश्वास निरंजनच्या जीवनाला दिशा देत होता.

Answer

जोपर्यंत निरंजनचा पहिला नंबर आहे, तोपर्यंतच गुरुजी त्याचा खर्च आणि वार लावून देणार होते. ही सशर्त मदत होती. अभ्यासात सातत्य ठेवले, तरच मदत मिळत राहणार होती.

Answer

निरंजनचे आईवडील लहानपणीच वारले. काही दिवस मामा त्याला सांभाळत होता. नंतर मामा त्याला चिपळूणला मावशीकडे सोडून मुंबईला कायमचा निघून गेला.

Answer

मामा त्याला रडत बसू नको, पडतील ती शेण, गोठा यांची कामे कर, मावशी देईल ते खा आणि तिथेच रहा, असे सांगतो. मावशी त्याला शाळेत घालणार आहे, असेही तो सांगतो.

Answer

मावशीची परिस्थिती यथातथा होती, म्हणून निरंजन वार लावून जेवत असे. त्याने परिस्थितीशी जुळवून घेतले आणि शिक्षण थांबू दिले नाही.

Answer

दररोज वेगवेगळ्या घरी पाहुणा म्हणून जेवायला जाणे म्हणजे वार लावून जेवणे. निरंजन दुपारी थोरामोठ्यांच्या घरी जेवायला जात असे आणि मग शाळेत जात असे.