Chapter 3 of 25
Syllabus
सूत्रसंचालन (Sutrasanchalan) — Syllabus
Maharashtra Board · Class 11 · Marathi
Sutrasanchalan (सूत्रसंचालन) topics: सूत्रसंचालनाची व्याख्या आणि स्वरूप, सूत्रसंचालनाचे क्षेत्र आणि वाढता विस्तार, सूत्रसंचालकासाठी पूर्वतयारी, plus 1.
33 flashcards5 concepts
Interactive on Super Tutor
Studying सूत्रसंचालन? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.
Free trial, no card needed.
4 Topics · Maharashtra Board Class 11 Marathi · 2026-27
Topics in सूत्रसंचालन
1
सूत्रसंचालनाची व्याख्या आणि स्वरूप
- कार्यक्रमप्रित्तिकेतील नियोजनानुसार प्रारंभ करून प्रत्येक टप्प्यावर क्रमबद्ध पद्धतीने निवेदन करत कार्यक्रमाची यशस्वी सांगता करणे म्हणजे सूत्रसंचालन होय.
- कार्यक्रमाची मूळ संकल्पना नजरेसमोर ठेवून तो कार्यक्रम एका सूत्रात बांधत कार्यक्रमाचे शिस्तबद्ध संचालन करतो तो सूत्रसंचालक होय.
- सूत्रसंचालक हा केवळ दोन भागांमधील दुवा नसून एका भागातून दुसऱ्या भागाकडे जाताना संपूर्ण कार्यक्रम चैतन्यमय करणारा सूत्रधार असतो.
2
सूत्रसंचालनाचे क्षेत्र आणि वाढता विस्तार
- पूर्वी सूत्रसंचालनाची व्याप्ती सभा-संमेलने आणि साहित्यिक-सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरती मर्यादित होती.
- आता त्यात बैठका, मेळावे, परिसंवाद, चर्चासत्रे, पारितोषिक वितरण समारंभ, विवाहसोहळे आणि वाद्विदिवस यांचा समावेश झाला आहे.
- सामाजिक, शैक्षणिक, साहित्यिक, सांगीतिक, सांस्कृतिक, क्रीडा, आरोग्य, धार्मिक, व्यावसायिक, कौटुंबिक, शासकीय, राजकीय, कला आणि आकाशवाणी-दूरचित्रवाणी अशा अनेक क्षेत्रांत सूत्रसंचालन आवश्यक असते.
3
सूत्रसंचालकासाठी पूर्वतयारी
- सूत्रसंचालक होण्यासाठी चार गोष्टींचा सराव आवश्यक आहे: वाचन, श्रवण-निरीक्षण, चिंतन आणि निवेदन.
- वाचनाचे दोन भाग असतात: सातत्याचे वाचन आणि कार्यक्रमानुरूप वाचन.
- वाचनात कथा, कादंबरी, नाटक, काव्य, चरित्रे, आत्मचरित्रे, वृत्तपत्रे आणि पुरवण्या यांचा समावेश होतो.
4
कार्यक्रमापूर्वी करावयाची तयारी
- कार्यक्रमाचा विषय, स्थळ, तारीख, वेळ, अध्यक्ष, अतिथी, वक्ते, कलावंत आणि श्रोतृवर्ग यांची तपशिलाने माहिती घ्यावी.
- कार्यक्रमपत्रिका समजून घ्यावी.
- कार्यक्रमाचे स्थळ अपरिचित असल्यास तेथे प्रत्यक्ष जाऊन पाहणी करावी.
Key Concepts
Central concept: सूत्रसंचालन
सूत्रसंचालकसूत्रसंचालनाचे स्वरूपकार्यक्रमातील महत्त्वाच्या व्यक्तीपूर्वतयारीपूर्वतयारीची कौशल्येवाचनश्रवण-निरीक्षणआवाजाची जोपासना
Work through every topic in सूत्रसंचालन with notes and quizzes
Start This ChapterFrequently Asked Questions
What are the important topics in सूत्रसंचालन for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
Key topics in सूत्रसंचालन include सूत्रसंचालनाची व्याख्या आणि स्वरूप, सूत्रसंचालनाचे क्षेत्र आणि वाढता विस्तार, सूत्रसंचालकासाठी पूर्वतयारी, कार्यक्रमापूर्वी करावयाची तयारी. Study these first, then practise questions on each for Class 11 exams.
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for सूत्रसंचालन
For serious students
Get the full सूत्रसंचालन chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.