Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 15 of 15
Revision Notes

धातुरूपाणि — Revision Notes

CBSE · Class 7 · Sanskrit

धातुरूपाणि revision notes for CBSE Class 7 Sanskrit: 4 topics in quick points. Key terms: धातुः क्रियायाः मूलरूपं भवति।, धातुभ्यः तिङ् and धातवः परस्मैपदि.

115 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying धातुरूपाणि? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

Key Topics to Revise

1

धातुः, तिङन्तः, लकारः च

  • संस्कृतभाषायाम् सामान्यतः २००० धातवः सन्ति।
  • तिङ्-प्रत्ययान् योजयामः चेत् धातुरूपाणि तिङन्तानि भवन्ति।
  • तिङ्-प्रत्ययाः येषाम् अन्ते सन्ति ते तिङन्ताः अथवा लकाराः इति उच्यन्ते।
2

परस्मैपदि-धातवः

  • पठ्-धातुः परस्मैपदि-सामान्यधातु-रूपमाधारः अस्ति।
  • पठ्-धातोः समानरूपाणि लट्, लृट्, लङ्, लोट्, विधिलिङ्-लकारेषु अन्येषां बहूनां धातूनाम् आदर्शाः भवन्ति।
  • एतेषु लिख्, खाद्, वद्, मिल्, हस्, चल्, त्यज्, स्म, पा, क्रीड्, नी, प्रछ, भू, दृश्, गम् इत्यादयः अपि गण्यन्ते।
3

लट्-लकारः — वर्तमानकालः

  • लट्-लकारः वर्तमानकालं दर्शयति।
  • पठ्-धातोः रूपाणि — पठति, पठतः, पठन्ति; पठसि, पठथः, पठथ; पठामि, पठावः, पठामः।
  • विशेषधातुषु अस्-धातोः रूपाणि — अस्ति, स्तः, सन्ति; असि, स्थः, स्थ; अस्मि, स्वः, स्मः।
4

लृट्-लकारः — भविष्यत्कालः

  • लृट्-लकारः भविष्यत्कालं दर्शयति।
  • पठ्-धातोः रूपाणि — पठिष्यति, पठिष्यतः, पठिष्यन्ति; पठिष्यसि, पठिष्यथः, पठिष्यथ; पठिष्यामि, पठिष्यावः, पठिष्यामः।
  • विशेषतया अस्-धातोः स्थाने भू आदेशः भवति; अतः भविष्यति, भविष्यतः, भविष्यन्ति इत्यादयः रूपाणि भवन्ति।

Get complete notes with diagrams and examples

Full Notes

Key Concepts

धातुः क्रियायाः मूलरूपं भवति। संस्कृतभाषायां सामान्यतःधातुभ्यः तिङ्धातवः परस्मैपदिअयं वर्तमानकालं सूचयति। पठतिअयं भविष्यत्कालं सूचयति। पठिष्यति

Frequently Asked Questions

What are the important topics in धातुरूपाणि for CBSE Class 7 Sanskrit?
Key topics in धातुरूपाणि include धातुः, तिङन्तः, लकारः च, परस्मैपदि-धातवः, लट्-लकारः — वर्तमानकालः, लृट्-लकारः — भविष्यत्कालः. Study these first, then practise questions on each for Class 7 exams.
How should I revise धातुरूपाणि for Class 7 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 115 practice questions on धातुरूपाणि. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for धातुरूपाणि

All CBSE Class 7 Sanskrit Revision Notes

For serious students

Get the full धातुरूपाणि chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 7 Sanskrit. Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free