રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત — Flashcards
Gujarat Board · Class 10 · Gujarati
40 flashcards for રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત (Gujarat Board Class 10 Gujarati) to test yourself on key terms and facts.
Interactive on Super Tutor
Studying રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.
Free trial, no card needed.
‘આંખ ઉઘડવી’માં આંખ ખોલવાની વાત નથી, તો તેનો અર્થ શું થાય?
Answer
‘આંખ ઉઘડવી’ એટલે ચેતી જવું કે સાવધાન થવું. રૂઢિપ્રયોગના શબ્દોનો સીધો અર્થ લેવાને બદલે તેનો વિશિષ્ટ ભાવાર્થ સમજવો પડે.
કહેવતો માત્ર યાદ રાખવા માટે જ કેમ નથી?
Answer
કહેવતોમાં પૂર્વજોના અનુભવો અને જીવન તથા સમાજનાં સનાતન સત્યો ગૂંથાયેલાં હોય છે. તેમાંથી જીવન જીવવાના પાઠ મળે છે. ‘પારકી આશ, સદા નિરાશ’ અન્ય પર આધાર ન રાખવાની શીખ આપે છે.
‘આંખ ઉઘડવી’ અને ‘ચેતતો નર સદા સુખી’નો ભાવ સમજવાની રીતમાં શું ધ્યાન રાખશો?
Answer
‘આંખ ઉઘડવી’ રૂઢિપ્રયોગ છે; તેનો અર્થ સાવધાન થવું. ‘ચેતતો નર સદા સુખી’ કહેવત છે; તે સાવચેતી રાખવાનો જીવનપાઠ આપે છે. બંનેમાં ચેતવાની વાત છે, પરંતુ તેમની રજૂઆત જુદી છે.
‘અધૂરો ઘડો છલકાય ઘણો’ કોના વર્તન માટે વપરાય?
Answer
અપૂર્ણ કે અધકચરું જ્ઞાન હોવા છતાં પોતે જ્ઞાની છે એવો ગુમાન દાખવનાર માટે આ રૂઢિપ્રયોગ વપરાય છે. અહીં ‘ઘડો’નો સીધો અર્થ લેવાનો નથી.
રડવા માટે વપરાતા ત્રણ રૂઢિપ્રયોગોના અર્થમાં કયો ભેદ ધ્યાનમાં રાખશો?
Answer
‘આંખે આંસુનું તોરણ બંધાઈ જવું’ અને ‘આંખોમાંથી શ્રાવણ-ભાદરવો વરસવો’નો અર્થ સતત રડ્યા કરવું થાય છે. ‘શ્રાવણ ભાદરવો વરસવો’નો અર્થ ચોધાર આંસુએ રોવું થાય છે.
સખત મહેનત દર્શાવવા કયા બે રૂઢિપ્રયોગો વપરાય?
Answer
‘કેડ પર કાંકરો મૂકવો’ અને ‘પરસેવો રેડવો’—બંનેનો અર્થ સખત મહેનત કરવી થાય છે. શબ્દરચના જુદી હોવા છતાં તેમનો ભાવાર્થ સરખો છે.
‘ઊની આંચ ન આવવી’ અને ‘જીવમાં જીવ આવવો’ કઈ જુદી સ્થિતિ દર્શાવે છે?
Answer
‘ઊની આંચ ન આવવી’ એટલે જરા પણ નુકસાન ન થવું. ‘જીવમાં જીવ આવવો’ એટલે ભય કે ચિંતા દૂર થતાં રાહત અનુભવવી. પહેલો રૂઢિપ્રયોગ નુકસાન વિશે છે, બીજો મનની રાહત વિશે છે.
‘નાક કાપવું’ અને ‘ભોઠાં પડવું’નો અર્થ સરખો છે?
Answer
ના. ‘નાક કાપવું’ એટલે આબરૂને કલંક લગાડવો કે બેઈજજત કરવું. ‘ભોઠાં પડવું’ એટલે શરમિંદા થવું. એકમાં આબરૂને નુકસાન પહોંચાડવાની વાત છે, બીજામાં શરમ અનુભવવાની.
+32 more flashcards
Practise AllFrequently Asked Questions
What are the important topics in રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
How many flashcards are available for રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત?
How should I revise રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Syllabus
What topics to cover
For serious students
Get the full રૂઢિપ્રયોગ, કહેવત chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.