Skip to main content
Chapter 4 of 24
Flashcards

સંધિ, સમાસ (Part 2) — Flashcards

Gujarat Board · Class 10 · Gujarati

30 flashcards for સંધિ, સમાસ (Part 2) (Gujarat Board Class 10 Gujarati) to test yourself on key terms and facts.

59 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying સંધિ, સમાસ? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

30 Flashcards·
સંધિની સમજસંધિવિગ્રહસંધિના પ્રકારયોગ્ય સંધિદ્વન્દ્વ સમાસતત્પુરુષ સમાસ
Card 1સંધિની સમજ

બે શબ્દો જોડાતાં ઉચ્ચારણમાં ફેરફાર થાય તો તેને સંધિ કેમ કહેવાય?

Answer

પહેલા શબ્દના છેલ્લા અક્ષર અને બીજા શબ્દના પ્રથમ અક્ષરમાં ઉચ્ચારણને કારણે ફેરફાર થાય છે. તેથી સંધિ બોલવા સાથે સંબંધિત છે. ઉદાહરણ: પ્રેમ + ઉપચાર = પ્રેમોપચાર.

Card 2સંધિવિગ્રહ

પીતાંબર, સૂરાવલિ અને પ્રેમોપચારનો વિગ્રહ કેવી રીતે કરશો?

Answer

પીતાંબર = પીત + અંબર; સૂરાવલિ = સૂર + આવલિ; પ્રેમોપચાર = પ્રેમ + ઉપચાર. જોડાયેલા શબ્દના ભાગ છૂટા પાડતાં મૂળ શબ્દો ઓળખાય છે.

Card 3સંધિવિગ્રહ

પતિમિલનોત્સુક અને સાંગોપાંગનો વિગ્રહ કરતી વખતે બે જ ભાગ શોધવા પૂરતા છે?

Answer

ના. પતિમિલનોત્સુક = પતિ + મિલન + ઉત્સુક અને સાંગોપાંગ = સ + અંગ + ઉપ + અંગ. વિગ્રહમાં જોડાયેલા બધા મૂળ ભાગ ઓળખવા જોઈએ.

Card 4સંધિના પ્રકાર

સ્વરસંધિ, વિસર્ગ સંધિ અને વ્યંજન સંધિને ઓળખવા કયા ભાગ પર ધ્યાન આપશો?

Answer

જોડાણમાં સ્વર સાથે સ્વર આવે તો સ્વરસંધિ તપાસો, જેમ કે પ્રેમ + ઉપચાર = પ્રેમોપચાર. વિસર્ગ ‘ઃ’ જોડાણમાં હોય તો વિસર્ગ સંધિ તપાસો, જેમ કે નિઃ + વિવાદ = નિર્વિવાદ. વ્યંજન જોડાણમાં હોય તો વ્યંજન સંધિ તપાસો…

Card 5યોગ્ય સંધિ

તથા + એવ અને અનુ + એષણા જોડતાં યોગ્ય શબ્દો કયા બને?

Answer

તથા + એવ = તથૈવ; અનુ + એષણા = અન્વેષણા. વિગ્રહમાં આપેલા બંને ભાગ ધ્યાનથી વાંચીને જોડણી તપાસો; ‘તથોવ’ અને ‘અનેષણા’ યોગ્ય નથી.

Card 6યોગ્ય સંધિ

પરિ + આવરણ, જીર્ણ + ઉદ્ધાર અને વિ + અગ્રની યોગ્ય સંધિ કઈ છે?

Answer

પરિ + આવરણ = પર્યાવરણ; જીર્ણ + ઉદ્ધાર = જીર્ણોદ્ધાર; વિ + અગ્ર = વ્યગ્ર. ‘પરાવરણ’, ‘જીર્ણદ્ધાર’ અને ‘વિગ્ર’ લખશો નહીં.

Card 7દ્વન્દ્વ સમાસ

‘રાતદિવસ’ને દ્વન્દ્વ સમાસ કેમ કહેશો?

Answer

‘રાત અને દિવસ’ એવો વિગ્રહ થાય છે. બંને પદનો વ્યાકરણી મોભો સમાન છે અને તેમની વચ્ચે ‘અને’ આવે છે; તેથી રાતદિવસ દ્વન્દ્વ સમાસ છે.

Card 8તત્પુરુષ સમાસ

‘કુટુંબમાયા’ અને ‘વ્યવહારડાહ્યાં’માં તત્પુરુષ સમાસ કેવી રીતે ઓળખશો?

Answer

વિગ્રહમાં પદો વચ્ચે વિભક્તિનો સંબંધ દેખાય છે: કુટુંબમાયા = કુટુંબની માયા; વ્યવહારડાહ્યાં = વ્યવહારમાં ડાહ્યાં. અહીં માત્ર વિભક્તિનો સંબંધ સ્પષ્ટ કરતાં અર્થ મળે છે.

+22 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in સંધિ, સમાસ for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
Key topics in સંધિ, સમાસ include સંધિ: ઓળખ અને વિગ્રહ, સમાસ અને દ્વન્દ્વ સમાસ, તત્પુરુષ સમાસ અને વિભક્તિ, મધ્યમપદલોપી સમાસ. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How many flashcards are available for સંધિ, સમાસ?
There are 30 flashcards for સંધિ, સમાસ covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise સંધિ, સમાસ for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 59 practice questions on સંધિ, સમાસ. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full સંધિ, સમાસ chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.