પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ — Flashcards
Gujarat Board · Class 10 · Gujarati
30 flashcards for પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ (Gujarat Board Class 10 Gujarati) to test yourself on key terms and facts.
Interactive on Super Tutor
Studying પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.
Free trial, no card needed.
રમણભાઈ નીલકંઠ વિશે કઈ મુખ્ય માહિતી યાદ રાખવી?
Answer
રમણભાઈ મહિપતરામ નીલકંઠ પંડિતયુગના અગ્રણી સાહિત્યકાર હતા. તેમનું વતન અમદાવાદ હતું. તેમનો જન્મ 13-03-1868ના રોજ અને અવસાન 06-03-1928ના રોજ થયું હતું.
રમણભાઈ નીલકંઠની રચનાઓ કયા સાહિત્યપ્રકારની છે?
Answer
‘ભદ્રંભદ્ર’ હાસ્યરસની વિખ્યાત નવલકથા છે અને ‘રાઈનો પર્વત’ શિષ્ટ નાટક છે. ‘કવિતા અને સાહિત્ય ભાગ 1થી 4’ વિવેચનો-વ્યાખ્યાનોનો સંગ્રહ છે; ‘ધર્મ અને સમાજ’ બે ભાગમાં તત્ત્વચર્ચાને લગતાં વ્યાખ્યાનોનો ગ્રંથ …
‘પ્રયાણ’ની ઘટના કોણ કહે છે અને એ વાત હાસ્ય સમજવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે?
Answer
ભદ્રંભદ્રનો શિષ્ય અંબારામ ‘હું’ તરીકે ઘટના કહે છે. તે ભદ્રંભદ્રની વાતો અને વર્તન નોંધે છે. તેની નજરથી ભદ્રંભદ્રનો ભારે ઉત્સાહ અને રોજિંદી ઘટનાઓ વચ્ચેનો ભેદ સ્પષ્ટ થાય છે.
મુંબઈ જવાના સામાન્ય પ્રસંગમાં હાસ્ય કેવી રીતે સર્જાય છે?
Answer
ભદ્રંભદ્ર પોતાની મુસાફરીને ધર્મરક્ષણના મહાન કાર્ય જેવી રજૂ કરે છે. તેમનાં મોટાં દાવા, કૃત્રિમ સંસ્કૃતપ્રધાન શબ્દો અને સ્ટેશન પરનું વર્તન સામાન્ય મુસાફરી સાથે મેળ ખાતાં નથી. આ અસંગતતામાંથી હાસ્ય જન્મે …
ભદ્રંભદ્ર પોતાની લાગણીને શ્રીરામ, શ્રીકૃષ્ણ અને ભીમસેનના પ્રસંગો સાથે જોડે છે ત્યારે શું અસર થાય છે?
Answer
તેઓ પોતાના પ્રયાણનો ઉત્સાહ મહાકાવ્યોના પરાક્રમી પ્રસંગો જેટલો મોટો બતાવે છે. સામે હકીકતમાં તેઓ મુંબઈ જવા સ્ટેશને પહોંચે છે. આ અતિશય સરખામણી ભદ્રંભદ્રની વિચિત્રતા દર્શાવી હાસ્ય પેદા કરે છે.
અંબારામ ભદ્રંભદ્રના ‘વેગ’ વિશે કઈ ઘટના યાદ કરાવે છે?
Answer
જમાલપુર દરવાજા બહાર એક શિયાળવાને વરુ માનીને પાછા ફરતી વખતે ભદ્રંભદ્ર અંબારામથી ઘણા આગળ નીકળી ગયા હતા. અંબારામ આ ઘટના યાદ કરાવી ભદ્રંભદ્રના પોતાના વેગ વિશેના ગંભીર દાવામાં રમૂજ ઉમેરે છે.
ટિકિટબારી પર ભદ્રંભદ્ર અને સોરાબજી વચ્ચે ગેરસમજ કેમ ઊભી થાય છે?
Answer
ભદ્રંભદ્ર ‘મુંબઈની બે ટિકિટ’ને બદલે ‘શ્રી મોહમયીની બે મૂલ્યપત્રિકા આપો’ કહે છે. સોરાબજીને આ કૃત્રિમ શબ્દો સમજાતા નથી. સરળ કામ માટેની અઘરી ભાષા ગેરસમજ અને હાસ્ય ઊભાં કરે છે.
ટિકિટ ઑફિસના હિંદુ કર્મચારીની ભૂમિકા શું છે?
Answer
હિંદુ કર્મચારી સોરાબજીને ભદ્રંભદ્ર માટે ગ્રાંટરોડની બે ટિકિટ આપવા કહે છે. સોરાબજી પારસી ટિકિટ માસ્તર છે; બંને જુદાં પાત્રો છે. કર્મચારીની સરળ વાત ભદ્રંભદ્રની અઘરી ભાષાને સ્પષ્ટ કરે છે.
+22 more flashcards
Practise AllFrequently Asked Questions
What are the important topics in પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
How many flashcards are available for પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ?
How should I revise પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Syllabus
What topics to cover
For serious students
Get the full પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.