Skip to main content
Chapter 5 of 24
Flashcards

પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ — Flashcards

Gujarat Board · Class 10 · Gujarati

30 flashcards for પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ (Gujarat Board Class 10 Gujarati) to test yourself on key terms and facts.

58 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

30 Flashcards·
સર્જક અને કૃતિપાત્રો અને કથનપ્રસંગ અને હાસ્ય
Card 1સર્જક અને કૃતિ

રમણભાઈ નીલકંઠ વિશે કઈ મુખ્ય માહિતી યાદ રાખવી?

Answer

રમણભાઈ મહિપતરામ નીલકંઠ પંડિતયુગના અગ્રણી સાહિત્યકાર હતા. તેમનું વતન અમદાવાદ હતું. તેમનો જન્મ 13-03-1868ના રોજ અને અવસાન 06-03-1928ના રોજ થયું હતું.

Card 2સર્જક અને કૃતિ

રમણભાઈ નીલકંઠની રચનાઓ કયા સાહિત્યપ્રકારની છે?

Answer

‘ભદ્રંભદ્ર’ હાસ્યરસની વિખ્યાત નવલકથા છે અને ‘રાઈનો પર્વત’ શિષ્ટ નાટક છે. ‘કવિતા અને સાહિત્ય ભાગ 1થી 4’ વિવેચનો-વ્યાખ્યાનોનો સંગ્રહ છે; ‘ધર્મ અને સમાજ’ બે ભાગમાં તત્ત્વચર્ચાને લગતાં વ્યાખ્યાનોનો ગ્રંથ …

Card 3પાત્રો અને કથન

‘પ્રયાણ’ની ઘટના કોણ કહે છે અને એ વાત હાસ્ય સમજવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે?

Answer

ભદ્રંભદ્રનો શિષ્ય અંબારામ ‘હું’ તરીકે ઘટના કહે છે. તે ભદ્રંભદ્રની વાતો અને વર્તન નોંધે છે. તેની નજરથી ભદ્રંભદ્રનો ભારે ઉત્સાહ અને રોજિંદી ઘટનાઓ વચ્ચેનો ભેદ સ્પષ્ટ થાય છે.

Card 4પ્રસંગ અને હાસ્ય

મુંબઈ જવાના સામાન્ય પ્રસંગમાં હાસ્ય કેવી રીતે સર્જાય છે?

Answer

ભદ્રંભદ્ર પોતાની મુસાફરીને ધર્મરક્ષણના મહાન કાર્ય જેવી રજૂ કરે છે. તેમનાં મોટાં દાવા, કૃત્રિમ સંસ્કૃતપ્રધાન શબ્દો અને સ્ટેશન પરનું વર્તન સામાન્ય મુસાફરી સાથે મેળ ખાતાં નથી. આ અસંગતતામાંથી હાસ્ય જન્મે …

Card 5પ્રસંગ અને હાસ્ય

ભદ્રંભદ્ર પોતાની લાગણીને શ્રીરામ, શ્રીકૃષ્ણ અને ભીમસેનના પ્રસંગો સાથે જોડે છે ત્યારે શું અસર થાય છે?

Answer

તેઓ પોતાના પ્રયાણનો ઉત્સાહ મહાકાવ્યોના પરાક્રમી પ્રસંગો જેટલો મોટો બતાવે છે. સામે હકીકતમાં તેઓ મુંબઈ જવા સ્ટેશને પહોંચે છે. આ અતિશય સરખામણી ભદ્રંભદ્રની વિચિત્રતા દર્શાવી હાસ્ય પેદા કરે છે.

Card 6પાત્રો અને કથન

અંબારામ ભદ્રંભદ્રના ‘વેગ’ વિશે કઈ ઘટના યાદ કરાવે છે?

Answer

જમાલપુર દરવાજા બહાર એક શિયાળવાને વરુ માનીને પાછા ફરતી વખતે ભદ્રંભદ્ર અંબારામથી ઘણા આગળ નીકળી ગયા હતા. અંબારામ આ ઘટના યાદ કરાવી ભદ્રંભદ્રના પોતાના વેગ વિશેના ગંભીર દાવામાં રમૂજ ઉમેરે છે.

Card 7પ્રસંગ અને હાસ્ય

ટિકિટબારી પર ભદ્રંભદ્ર અને સોરાબજી વચ્ચે ગેરસમજ કેમ ઊભી થાય છે?

Answer

ભદ્રંભદ્ર ‘મુંબઈની બે ટિકિટ’ને બદલે ‘શ્રી મોહમયીની બે મૂલ્યપત્રિકા આપો’ કહે છે. સોરાબજીને આ કૃત્રિમ શબ્દો સમજાતા નથી. સરળ કામ માટેની અઘરી ભાષા ગેરસમજ અને હાસ્ય ઊભાં કરે છે.

Card 8પ્રસંગ અને હાસ્ય

ટિકિટ ઑફિસના હિંદુ કર્મચારીની ભૂમિકા શું છે?

Answer

હિંદુ કર્મચારી સોરાબજીને ભદ્રંભદ્ર માટે ગ્રાંટરોડની બે ટિકિટ આપવા કહે છે. સોરાબજી પારસી ટિકિટ માસ્તર છે; બંને જુદાં પાત્રો છે. કર્મચારીની સરળ વાત ભદ્રંભદ્રની અઘરી ભાષાને સ્પષ્ટ કરે છે.

+22 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
Key topics in પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ include લેખક અને કૃતિ, ઘટનાક્રમ અને પાત્રો, હાસ્ય, પાત્રચિત્રણ અને કટાક્ષ, ભાષાશૈલી અને શબ્દસમજૂતી. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How many flashcards are available for પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ?
There are 30 flashcards for પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 58 practice questions on પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.