સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત — Syllabus
Gujarat Board · Class 12 · Gujarati
What સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત covers in Gujarat Board Class 12 Gujarati: 4 topics, for the 2026-27 session. Topics include સમય, સમાજ અને સૉક્રેટીસનું.
Interactive on Super Tutor
Studying સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.
Free trial, no card needed.
Topics in સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત
સમય, સમાજ અને સૉક્રેટીસનું કાર્ય
- સૉક્રેટીસનો જન્મ ગ્રીસના એથેન્સ નગર-રાજ્યમાં ઈ.સ. પૂ. ૪૬૯ના અરસામાં થયો હતો. આ ચોક્કસ તારીખ નહીં, અંદાજિત સમય છે.
- એથેન્સ અને સ્પાર્ટા વચ્ચેના લાંબા યુદ્ધમાં એથેન્સ જીત્યું, પણ યુદ્ધની અસરથી લોકોના આચાર-વિચારમાં શિથિલતા આવી.
- સૉક્રેટીસ રોજ સવારે બહાર નીકળી લોકો સાથે વાત કરતો અને તેમને સદાચાર તરફ વાળવા પ્રયત્ન કરતો. લોકો તેની આસપાસ મધમાખીની જેમ ટોળે વળતા.
સાદું જીવન અને જાતમહેનત વિશેના વિચારો
- સૉક્રેટીસ બે જ કપડાં પહેરતો; ફાટેલાં કપડાં સીવીને કે થીંગડું મારીને વાપરતો. તેણે જોડા પહેર્યા નહોતા.
- પોતાની તેમ જ લોકોની સેવા કરી શકે તે માટે તે પોતાનું શરીર સશક્ત અને મજબૂત રાખવાની કાળજી લેતો.
- તે મિતાહારી હતો. પોતાના ખોરાક વિશે તેણે કહ્યું: “લોકો રસોઈને સ્વાદિષ્ટ કરવા એમાં મસાલા નાખે છે, હું કકડીને લાગેલી ભૂખને મસાલા તરીકે વાપરું છું. બીજા સૌ ખાવા માટે જીવે છે, હું જીવવા માટે જ ખાઉં છું.”
નિરાધાર સ્ત્રીઓની ઘટનામાં વ્યવહારુ વિચાર
- સૉક્રેટીસનો એક અનામી મિત્ર ચૌદ નિરાધાર સ્ત્રીઓના ભરણપોષણની જવાબદારીથી ચિંતિત હતો. તેઓ પ્લેગમાં નિરાધાર થઈ હતી.
- સૉક્રેટીસે તેમને સીવવાના, ગૂંથવાના અને ભરવાના કામે લગાડવાની સલાહ આપી.
- આ કામથી તેઓ પોતાનું ભરણપોષણ કરી શકે, તેમની શક્તિ અને સમયનો સદુપયોગ થાય અને નવરાશથી ફેલાતી કૂથલી, ઈર્ષ્યા તથા નિરાશાથી બચી શકે—આ સૉક્રેટીસની સમજ હતી.
સ્વતંત્ર વિચાર, આરોપ અને અદાલત
- સૉક્રેટીસ ધર્મ, રૂઢિ, રીતરિવાજ, માન્યતાઓ અને રાજકારણ વિશે ચર્ચા કરતો. તેને જે સાચું લાગતું, તે કહેતો અને આચરણમાં ઉતારતો.
- એથેન્સનો યુવકવર્ગ તેના સ્વતંત્ર વિચારોથી પ્રભાવિત હતો. તેથી રાજ્યકર્તાઓ અકળાયા.
- રાજ્યકર્તાઓમાંના આગેવાન એનેટસનો જુવાન છોકરો સૉક્રેટીસ સાથે બેસતો-ઊઠતો હતો; એનેટસને તે ગમતું નહોતું.
Key Concepts
Central concept: સૉક્રેટીસે સ્વતંત્ર વિચાર, સાદું જીવન, ઉપયોગી શ્રમ અને ન્યાય પ્રત્યેની નિષ્ઠા પોતાના આચરણમાં ઉતારી. અન્યાયી સજા થઈ હોવા છતાં તેણે અન્યાય કરીને બચવાનો ઇનકાર કર્યો.
Work through every topic in સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત with notes and quizzes
Start This ChapterFrequently Asked Questions
What are the important topics in સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત for Gujarat Board Class 12 Gujarati?
How should I revise સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત for the Gujarat Board Class 12 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
For serious students
Get the full સત્યવીર સોક્રેટીસ - સંકલિત chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 12 Gujarati. Free to start, no card needed.