Skip to main content
Chapter 7 of 26
Syllabus

નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી — Syllabus

Gujarat Board · Class 12 · Gujarati

What નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી covers in Gujarat Board Class 12 Gujarati: 4 topics, for the 2026-27 session. Topics include ગાંધીજી અને તેમનું લેખન, પ્રથમ.

55 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Free trial, no card needed.

4 Topics · Gujarat Board Class 12 Gujarati · 2026-27

Topics in નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી

1

ગાંધીજી અને તેમનું લેખન

  • મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીનો જન્મ ૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૯ના રોજ પોરબંદરમાં થયો હતો અને અવસાન ૩૦ જાન્યુઆરી ૧૯૪૮ના રોજ થયું.
  • ગાંધીજીએ ઈંગ્લેન્ડમાંથી બેરિસ્ટરની પદવી મેળવી. આફ્રિકામાં ભારતીયોના હક્કોના રક્ષણ માટે સત્યાગ્રહનો આરંભ કર્યો.
  • ‘સત્યના પ્રયોગો અથવા આત્મકથા’ ગાંધીજીનું આત્મકથા પુસ્તક છે; તેનો વિશ્વની ઘણી ભાષાઓમાં અનુવાદ થયો છે.
2

પ્રથમ મુલાકાત અને બાહ્ય દેખાવ

  • ગાંધીજી નારાયણ હેમચંદ્રને વિલાયતમાં નેશનલ ઈન્ડિયન ઍસોસિયેશનવાળાં મિસ મૅનિંગને ત્યાં પ્રથમવાર મળ્યા.
  • નારાયણ હેમચંદ્રને ત્યારે અંગ્રેજી નહોતું આવડતું. તેમણે ગાંધીજીને અંગ્રેજી શીખવવા વિનંતી કરી અને ગાંધીજીએ સ્વીકારી.
  • તેમના પોશાકમાં બેડોળ પાટલૂન, ચોળાઈ ગયેલો બદામી કોટ અને ફૂમતાવાળી ઊનની ટોપી હતાં; તેમણે લાંબી દાઢી રાખી હતી.
3

ભાષાજિજ્ઞાસા, પ્રવાસપ્રીતિ અને સાદાઈ

  • નારાયણ હેમચંદ્રને વ્યાકરણ મુદ્દલ નહોતું આવડતું. તેમના વપરાશમાં ‘ઘોડો’ ક્રિયાપદ અને ‘દોડવું’ નામ બની જતાં; તેમ છતાં વિચારો વ્યક્ત કરવામાં તેમને સંકોચ નહોતો.
  • તેમને બંગાળી, મરાઠી અને હિંદીનું જ્ઞાન હતું; તેઓ અંગ્રેજી શીખવા લાગ્યા હતા. તેમને ફ્રેન્ચ શીખવાની અને શક્ય બને તો જર્મન શીખવાની ઇચ્છા હતી.
  • તેમણે મહર્ષિ દેવેન્દ્રનાથ ટાગોરનાં પુસ્તકોનો તરજુમો ગુજરાતી પ્રજાને પ્રથમવાર આપ્યો હોવાનો દાવો કર્યો. તેઓ શબ્દશઃ અર્થને બદલે ભાવાર્થ આપવામાં સંતોષ માનતા.
4

કાર્ડિનલ મૅનિંગ સાથેની મુલાકાત

  • કાર્ડિનલ મૅનિંગ અને જૉન બર્ન્સના પ્રયત્નથી ગોદીના મજૂરોની હડતાલ વહેલી બંધ થઈ. ડિઝ્રાયલીએ કાર્ડિનલ મૅનિંગની સાદાઈ વિશે લખ્યું હતું.
  • પરોપકારી કાર્ય માટે જાતે આભાર માનવા નારાયણ હેમચંદ્ર કાર્ડિનલ મૅનિંગને મળવા ઇચ્છતા હતા. તેમણે ગાંધીજીને પોતાના નામે પત્ર લખવા અને મુલાકાતમાં દુભાષિયા તરીકે આવવા કહ્યું.
  • કાર્ડિનલ મૅનિંગનો જવાબ બે-ત્રણ દહાડામાં એક પત્તામાં આવ્યો અને મુલાકાતનો સમય મળ્યો.

Key Concepts

Central concept: ગાંધીજીના સ્મરણમાં નારાયણ હેમચંદ્રનું વ્યક્તિત્વ, તેમની મિત્રતા અને બાહ્ય દેખાવ કરતાં આંતરિક ગુણોનું મહત્ત્વ

લેખક ગાંધીજીપ્રથમ મુલાકાત અને મિત્રતાબાહ્ય દેખાવભાષાજિજ્ઞાસા અને તરજુમોપ્રવાસપ્રેમ અને સાદાઈકાર્ડિનલ મૅનિંગ સાથે મુલાકાતચરિત્ર અને મુખ્ય વિચારભાષા અને અભિવ્યક્તિ

Work through every topic in નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી for Gujarat Board Class 12 Gujarati?
Key topics in નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી include ગાંધીજી અને તેમનું લેખન, પ્રથમ મુલાકાત અને બાહ્ય દેખાવ, ભાષાજિજ્ઞાસા, પ્રવાસપ્રીતિ અને સાદાઈ, કાર્ડિનલ મૅનિંગ સાથેની મુલાકાત. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 12 board exam.
How should I revise નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી for the Gujarat Board Class 12 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 55 practice questions on નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full નારાયણ હેમચંદ્ર - ગાંધીજી chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 12 Gujarati. Free to start, no card needed.