Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 9 of 16
Syllabus

कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? — Syllabus

CBSE · Class 8 · Sanskrit-Book (दीपकम्)

What कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? covers in CBSE Class 8 Sanskrit-Book: 4 topics, for the 2026-27 session. Topics include कथाप्रवाहः.

75 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ?? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

4 Topics · CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्) · 2026-27

Topics in कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ?

1

कथाप्रवाहः

  • भगवान् धन्वन्तरिः वैद्यानां चिकित्सापद्धतिं ज्ञातुम् शुकरूपं धृत्वा ग्राम-ग्राम भ्रमति स्म।
  • अनेके वैद्याः शुकस्य “कोऽरुक्” ध्वनिम् अनादृतवन्तः।
  • वाग्भटस्य प्राङ्गणे शुकः पुष्पतरम् आरुह्य मधुरया वाणीना “कोऽरुक्” इति उवाच।
2

हितभुक्–मितभुक्–ऋतुभुक्

  • वाग्भटः स्वास्थ्यसूत्ररूपेण “यः हितभुक्, मितभुक्, ऋतुभुक् च, सः एव सर्वदा स्वस्थः भवति” इति भावं बोधयति।
  • हितभुक् इत्यस्य अर्थः हितकरं भोजनं भुञ्जानः।
  • मितभुक् इत्यस्य अर्थः मात्रया यथोचितं भोजनं भुञ्जानः।
3

दैनिकस्वास्थ्यरक्षा

  • धन्वन्तरिः संक्षेपेण व्यायामं, दन्तविशोधनं, स्नानं, भूखायां भोजनं च सूचयति।
  • प्रातरुत्थाय व्यायामः स्वास्थ्यरक्षणाय हितकरः।
  • नित्यं दन्तविशोधनं स्वच्छतायाः आधारः।
4

शब्दार्थाः तथा स्मरणीयाः बिन्दवः

  • निरामयाः = नीरोगिणः।
  • अरुक् = स्वस्थः।
  • झटिति = शीघ्रमेव।

Key Concepts

Central concept: कोऽरुक् इति शब्दस्य अर्थः स्वस्थता, तथा हितभुक्-मितभुक्-ऋतुभुक् इत्येतानि त्रयाणि स्वस्थजीवनस्य सूत्राणि

कोऽरुक् ध्वनिःभगवान् धन्वन्तरिःवाग्भटःहितभुक्मितभुक्ऋतुभुक्चरकश्लोकाःदैनिकस्वास्थ्यरक्षा

Work through every topic in कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
Key topics in कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? include कथाप्रवाहः, हितभुक्–मितभुक्–ऋतुभुक्, दैनिकस्वास्थ्यरक्षा, शब्दार्थाः तथा स्मरणीयाः बिन्दवः. Study these first, then practise questions on each for Class 8 exams.
How should I revise कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? for Class 8 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 75 practice questions on कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ?. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ?

All CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्) Syllabus

For serious students

Get the full कोऽरुक् १ कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्). Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free