સમાનાર્થી, વિરૂદ્ધાર્થી, જોડણી — Chapter Summary
Gujarat Board · Class 10 · Gujarati
Summary of સમાનાર્થી, વિરૂદ્ધાર્થી, જોડણી for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Part of the Gujarat Board Class 10 Gujarati syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying સમાનાર્થી, વિરૂદ્ધાર્થી, જોડણી? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
સમાનાર્થી શબ્દો યોગ્ય શબ્દ પસંદ કરવામાં મદદ કરે છે; વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો વિરોધી અર્થ વ્યક્ત કરે છે; અને સાચી જોડણી ઇચ્છિત અર્થ જાળવે છે. ‘આજ’ અને ‘આ જ’માં માત્ર જગ્યા બદલાય છે, છતાં અર્થ જુદો થાય છે.
Key Concepts
નજીકનો અર્થ દર્શાવતા શબ્દો સમાનાર્થી છે
નજીકનો અર્થ દર્શાવતા શબ્દો સમાનાર્થી છે. ઉદાહરણ તરીકે, ‘આંખ, નેણ, નયન, ચક્ષુ’; ‘ઉદધિ, સાગર, સમુદ્ર, દરિયો’; અને ‘કીર્તિ, ખ્યાતિ, નામના, યશ’ સમાનાર્થી
વિરોધી અર્થ દર્શાવતા શબ્દો વિરુદ્ધાર્થી છે
વિરોધી અર્થ દર્શાવતા શબ્દો વિરુદ્ધાર્થી છે. ‘અસલ × નકલ’, ‘અંધકાર × ઉજાસ’, ‘પાપ × પુણ્ય’ અને ‘સ્વતંત્ર × પરતંત્ર’ તેનાં ઉદાહરણો છે. ‘પ્રયત્ન કરો તો દરે
હ્રસ્વ અને દીર્ઘ સ્વરના ભેદથી જોડણી
હ્રસ્વ અને દીર્ઘ સ્વરના ભેદથી જોડણી તથા અર્થ બદલાઈ શકે છે: ‘કુળ–કૂળ’, ‘દિન–દીન’, ‘મતિ–મતી’. એક સ્વરની જગ્યાએ બીજો સ્વર કે કાનો-માત્રાની જુદી નિશાની આવ
જુદા વ્યંજનો જુદા શબ્દો બનાવે છે
જુદા વ્યંજનો જુદા શબ્દો બનાવે છે: ‘અસ્ત્ર–શસ્ત્ર’, ‘નર–નળ’, ‘મઠ–મઢ’. ‘પિયળ’ અને ‘પિયર’માં ‘ળ–ર’નો ધ્વનિભેદ છે; તેમને એક જ શબ્દ ન ગણો.
અનુસ્વાર હોય કે ન હોય તેનાથી
અનુસ્વાર હોય કે ન હોય તેનાથી અર્થ બદલાઈ શકે છે: ‘ઉદર–ઉંદર’, ‘એકાકી–એકાંકી’, ‘બગલો–બંગલો’, ‘મા–માં’. ‘એકાકી’ એટલે એકલું, જ્યારે ‘એકાંકી’ એટલે એક અંકનું
Learning Objectives
- સંદર્ભ પ્રમાણે યોગ્ય સમાનાર્થી શબ્દ પસંદ કરવો.
- વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ ઓળખવો અને તેનો વાક્યરચનામાં ઉપયોગ સમજવો.
- સ્વર, વ્યંજન, અનુસ્વાર અને જગ્યાના ભેદથી થતો જોડણીભેદ ઓળખવો.
- સાચી અને વૈકલ્પિક જોડણી વચ્ચેનો તફાવત સમજવો.
Frequently Asked Questions
What are the important topics in સમાનાર્થી, વિરૂદ્ધાર્થી, જોડણી for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
How should I revise સમાનાર્થી, વિરૂદ્ધાર્થી, જોડણી for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for સમાનાર્થી, વિરૂદ્ધાર્થી, જોડણી
For serious students
Get the full સમાનાર્થી, વિરૂદ્ધાર્થી, જોડણી chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.