વાક્યપ્રકાર, વિશેષણ — Chapter Summary
Gujarat Board · Class 10 · Gujarati
Summary of વાક્યપ્રકાર, વિશેષણ for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Part of the Gujarat Board Class 10 Gujarati syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying વાક્યપ્રકાર, વિશેષણ? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
‘સુનીલ નિબંધ લખે છે’ અને ‘સૂરજ ઊગે છે’—બંનેમાં ક્રિયાપદ છે, પણ કર્તા માત્ર પહેલા વાક્યમાં છે. સુનીલ લખવાની ક્રિયા પર નિયંત્રણ ધરાવે છે; સૂરજનું ઊગવું કુદરતી પ્રક્રિયા છે. આ ભેદ સમજવાથી વાક્યપ્રકાર ઓળખવા સરળ બને છે. વિશેષણ ઓળખતી વખતે ધ્યાન આપો કે તે નામના અર્થમાં શું ઉમેરે છે.
Key Concepts
‘કાલે રજા છે’ સ્થિતિ દર્શાવે છે
‘કાલે રજા છે’ સ્થિતિ દર્શાવે છે. ‘સૂરજ ઊગે છે’ કુદરતી પ્રક્રિયા દર્શાવે છે. બંનેમાં કર્તા નથી. ‘સુનીલ નિબંધ લખે છે’ ક્રિયા દર્શાવે છે: સુનીલને લખવા પર
ક્રિયા પર જેનું નિયંત્રણ હોય અને
ક્રિયા પર જેનું નિયંત્રણ હોય અને જેની ઈચ્છા, હેતુ તથા જવાબદારી સાથે ક્રિયા થાય તે કર્તા છે. કર્તાનું મહત્ત્વ હોય તે કર્તરિ વાક્યરચના છે. ઉદાહરણ: ‘કાન્
ગુજરાતી ક્રિયાત્મક વાક્યરચનાના મુખ્ય ઘટકો કર્તા
ગુજરાતી ક્રિયાત્મક વાક્યરચનાના મુખ્ય ઘટકો કર્તા, કર્મ અને ક્રિયાપદ છે. ક્રિયાનું પરિણામ જે પદાર્થમાં દેખાય તે કર્મ છે. કર્મ લઈ શકે તે સકર્મક ધાતુ, જેમ
સકર્મક ધાતુ સાથે કર્તાનું મહત્ત્વ ગૌણ
સકર્મક ધાતુ સાથે કર્તાનું મહત્ત્વ ગૌણ થાય ત્યારે કર્મણિ રચના થાય છે. ‘મુન્નો ખીચડી ખાય છે’ની સામે ‘મુન્નાથી ખીચડી ખવાય છે’માં ખાવાની ક્ષમતા પર ભાર છે.
અકર્મક ધાતુ સાથે કર્તાનું મહત્ત્વ ગૌણ
અકર્મક ધાતુ સાથે કર્તાનું મહત્ત્વ ગૌણ થાય ત્યારે ભાવે પ્રયોગ થાય છે. ‘મોહનકાકા ચાલે છે’ની સામે ‘મોહનકાકાથી ચલાય છે’માં ચાલવાની ક્ષમતા સૂચવાય છે. ‘કંચન
Learning Objectives
- સ્થિતિ, પ્રક્રિયા અને કર્તા ધરાવતી ક્રિયા વચ્ચે ભેદ કરવો.
- કર્તરિ, કર્મણિ, ભાવે અને પ્રેરક વાક્યરચના અર્થ તથા ક્રિયાપદના આધારે ઓળખવી.
- સકર્મક અને અકર્મક ધાતુનો ભેદ સમજવો.
- વિશેષણના રચનાગત અને કાર્યગત પ્રકારો ઓળખવા.
Frequently Asked Questions
What are the important topics in વાક્યપ્રકાર, વિશેષણ for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
How should I revise વાક્યપ્રકાર, વિશેષણ for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for વાક્યપ્રકાર, વિશેષણ
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Formula Sheet
The chapter's formulas in one place
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
Syllabus
What topics to cover
For serious students
Get the full વાક્યપ્રકાર, વિશેષણ chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.