પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ — Chapter Summary
Gujarat Board · Class 10 · Gujarati
Summary of પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Part of the Gujarat Board Class 10 Gujarati syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
રમણભાઈ નીલકંઠની હાસ્યરસની વિખ્યાત નવલકથા ‘ભદ્રંભદ્ર’માં ભદ્રંભદ્ર અને તેમના શિષ્ય અંબારામનું મુંબઈ તરફનું પ્રયાણ વર્ણવાયું છે. અંબારામ આ ઘટનાનો કથક છે. ભદ્રંભદ્રની કૃત્રિમ સંસ્કૃતપ્રધાન ભાષા, જુનવાણી ખ્યાલો અને વર્તનની અતિશયતામાંથી હાસ્ય જન્મે છે. એ હાસ્યની સાથે ધર્મના નામે ચાલતા દંભ પર કટાક્ષ પણ થા
Key Concepts
રમણભાઈ નીલકંઠ પંડિતયુગના અગ્રણી સાહિત્યકાર હતા
રમણભાઈ નીલકંઠ પંડિતયુગના અગ્રણી સાહિત્યકાર હતા. તેમનું વતન અમદાવાદ હતું. તેમનો જન્મ 13-03-1868ના રોજ અને અવસાન 06-03-1928ના રોજ થયું હતું. ‘ભદ્રંભદ્ર’
ઘેરથી નીકળતી વખતે ભદ્રંભદ્ર કપાળે કંકુનો
ઘેરથી નીકળતી વખતે ભદ્રંભદ્ર કપાળે કંકુનો લેપ કરે છે અને પોતાના મુંબઈ પ્રયાણને વેદધર્મના રક્ષણ જેવા મોટા કાર્ય સાથે સરખાવે છે. અંબારામનો ‘અકથ્ય, મહારાજ
અંબારામ ભદ્રંભદ્રનો શિષ્ય અને ‘હું’ તરીકે
અંબારામ ભદ્રંભદ્રનો શિષ્ય અને ‘હું’ તરીકે ઘટના કહેનાર કથક છે. ભદ્રંભદ્ર પોતાના વેગની વાત કરે છે ત્યારે અંબારામ તેમને જમાલપુર દરવાજા બહાર શિયાળવાને વરુ
ભદ્રંભદ્ર મુંબઈ માટે ‘મોહમયી’ અને ટિકિટ
ભદ્રંભદ્ર મુંબઈ માટે ‘મોહમયી’ અને ટિકિટ માટે ‘મૂલ્યપત્રિકા’ કહે છે. પારસી ટિકિટ માસ્તર સોરાબજી તેમની વાત સમજી શકતા નથી અને કહે છે, ‘સું બકેચ ? આય તો ત
સોરાબજી સાથેનો ઝઘડો વધ્યા પછી ભદ્રંભદ્ર
સોરાબજી સાથેનો ઝઘડો વધ્યા પછી ભદ્રંભદ્ર ‘દુષ્ટ યવનનો સ્પર્શ થયો છે’ કહી સ્નાન કરવાની વાત કરે છે. સ્નાન કર્યા પછી તેઓ ફરી ચોકો કરી પાણી પીએ છે.
Learning Objectives
- પ્રયાણની મુખ્ય ઘટનાઓ યોગ્ય ક્રમમાં સમજવી.
- ભદ્રંભદ્ર, અંબારામ, સોરાબજી અને બે ભાઈઓની ભૂમિકા ઓળખવી.
- ભાષા, ઘટના અને વર્તન દ્વારા હાસ્ય કેવી રીતે સર્જાય છે તે સમજાવવું.
- અંધશ્રદ્ધા અને ધર્મના નામે થતા દંભ પરનો કટાક્ષ ઓળખવો.
Frequently Asked Questions
What are the important topics in પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
How should I revise પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ
For serious students
Get the full પ્રયાણ - રમણભાઈ નીલકંઠ chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.