Skip to main content
Chapter 4 of 25
Chapter Summary

शब्दशक्ती — Chapter Summary

Maharashtra Board · Class 11 · Marathi

Summary of शब्दशक्ती for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Key concepts: "शब्दाच्या या सामर्थ्यालाच, अभिधा ही शब्दाची पहिली शक्ती and शब्दश.

34 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying शब्दशक्ती? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Free trial, no card needed.

Overview

लक्ष द्या: एकाच शब्दाचा मूळ अर्थ तोच राहूनही संदर्भ बदलला, की अर्थाची छटा बदलते. "मी आज मोठा दगड पाहिला.", "त्यांचे बोलणे म्हणजे काळ्या दगडावरची रेघ.", आणि "माझ्या मना बन दगड." या तीन वाक्यांत ‘दगड’ हा शब्द समान आहे; पण अर्थ व्यक्त करण्याची शक्ती वेगवेगळी आहे. भाषेतील शब्दांना मूळ अर्थाव्यतिरिक्त सं

Key Concepts

"शब्दाच्या या सामर्थ्यालाच ‘शब्दशक्ती’ म्हणतात

"शब्दाच्या या सामर्थ्यालाच ‘शब्दशक्ती’ म्हणतात." भाषेतील शब्दांना मूळ अर्थाव्यतिरिक्त संदर्भाने वेगळा अर्थ प्रकट करण्याचे सामर्थ्य असते.

अभिधा ही शब्दाची पहिली शक्ती आहे

अभिधा ही शब्दाची पहिली शक्ती आहे. वाचल्याबरोबर शब्दश: अर्थ कळतो. तो अर्थ शब्दकोशातही असतो. अभिधा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला वाच्यार्थ

शब्दश

शब्दश: अर्थ न घेता त्याच्याशी सुसंगत असलेला दुसरा अर्थ सूचित करणारी शब्दशक्ती म्हणजे लक्षणा. बहुतेक वेळी मूळ अर्थाला बाधा येते आणि मूळ अर्थ उपयोगी पडत

"मूळ अर्थाला बाधा न आणता वेगळा

"मूळ अर्थाला बाधा न आणता वेगळा अर्थ व्यक्त करण्याची शब्दाची जी शक्ती असते तिला ‘व्यंजना’ असे म्हणतात." व्यंजना शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्

अभिधा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणारा अर्थ

अभिधा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणारा अर्थ म्हणजे वाच्यार्थ.

Learning Objectives

  • शब्दशक्ती ही संकल्पना स्पष्ट समजणे
  • अभिधा, लक्षणा आणि व्यंजना हे तीन प्रकार ओळखणे
  • वाच्यार्थ, लक्ष्यार्थ आणि व्यंग्यार्थ या संज्ञा योग्य शब्दशक्तीशी जोडणे
  • वाक्यातील संदर्भ पाहून योग्य शब्दशक्ती ठरवणे
  • लक्षणा आणि व्यंजना यांतील मुख्य फरक समजून घेणे

Frequently Asked Questions

What are the important topics in शब्दशक्ती for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
Key topics in शब्दशक्ती include शब्दशक्तीची मूलभूत संकल्पना, अभिधा आणि वाच्यार्थ, लक्षणा आणि लक्ष्यार्थ, व्यंजना आणि व्यंग्यार्थ. Study these first, then practise questions on each for Class 11 exams.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full शब्दशक्ती chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.