शब्दभेद — Chapter Summary
Maharashtra Board · Class 11 · Marathi
Summary of शब्दभेद for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Key concepts: शब्दांच्या उच्चारातून किंवा, काही शब्दांचा उच्चार and ऱ्हस्व.
Interactive on Super Tutor
Studying शब्दभेद? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
लक्षात घ्या की कधी शब्दाचा उच्चार जवळजवळ तसाच असतो, कधी लेखनात फक्त ऱ्हस्व-दीर्घ बदलतो, कधी संदर्भ बदलतो, तर कधी एकच अक्षर बदलते; पण अर्थ मात्र पूर्णपणे बदलतो. शब्दांच्या उच्चारातून व लेखनातून सूक्ष्म बदल जाणवला, तरी अर्थाच्या दृष्टीने मोठा फरक दिसला, तर त्याला शब्दभेद म्हणतात. हा भेद नीट समजला नाही
Key Concepts
शब्दांच्या उच्चारातून किंवा लेखनातून सूक्ष्म बदल
शब्दांच्या उच्चारातून किंवा लेखनातून सूक्ष्म बदल दिसला, पण अर्थ मात्र खूप बदलला, तर तो शब्दभेद होय.
काही शब्दांचा उच्चार साधर्म्यपूर्ण असतो
काही शब्दांचा उच्चार साधर्म्यपूर्ण असतो; परंतु अर्थ पूर्णपणे वेगळा असतो. उदाहरणार्थ गज, पार, कर, वाच.
ऱ्हस्व
ऱ्हस्व-दीर्घातील लहानसा फरकही अर्थात मोठा बदल घडवतो. उदाहरणार्थ प्रती आणि प्रति, शीर आणि शिर, सूत आणि सुत, दीन आणि दिन, आदी आणि आदि.
काही शब्द अर्थाने जवळचे वाटले
काही शब्द अर्थाने जवळचे वाटले, तरी ते सर्वत्र एकमेकांच्या जागी वापरता येत नाहीत. योग्य संदर्भात योग्य शब्द वापरावा लागतो. उदाहरणार्थ आयोजन आणि संयोजन,
दोन शब्दांमध्ये फक्त एक अक्षर बदलले
दोन शब्दांमध्ये फक्त एक अक्षर बदलले, तरी अर्थ पूर्णपणे बदलतो. उदाहरणार्थ परायण आणि पारायण, विदुर आणि विधुर, उपहार आणि उपाहार, अंतर आणि आंतर, प्रहर आणि
Learning Objectives
- शब्दभेदाची संकल्पना स्पष्ट समजणे
- शब्दभेदाचे चार प्रकार ओळखणे
- उच्चार साधर्म्यामुळे अर्थभेद कसा होतो हे समजणे
- ऱ्हस्व-दीर्घातील सूक्ष्म बदलामुळे अर्थ कसा बदलतो हे लक्षात ठेवणे
- संदर्भानुसार योग्य शब्दप्रयोग निवडणे
Frequently Asked Questions
What are the important topics in शब्दभेद for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for शब्दभेद
For serious students
Get the full शब्दभेद chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.