Skip to main content
Chapter 4 of 25
Flashcards

शब्दशक्ती — Flashcards

Maharashtra Board · Class 11 · Marathi

34 flashcards for शब्दशक्ती (Maharashtra Board Class 11 Marathi) to test yourself on key terms and facts. Sample: "शब्दशक्ती म्हणजे काय?"

34 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying शब्दशक्ती? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

34 Flashcards·
शब्दशक्तीशब्दशक्तीचे प्रकारअभिधावाच्यार्थलक्षणालक्ष्यार्थव्यंजनाव्यंग्यार्थ
Card 1शब्दशक्ती

शब्दशक्ती म्हणजे काय?

Answer

भाषेतील शब्दांना मूळ अर्थाव्यतिरिक्त संदर्भाने वेगळा अर्थ प्रकट करण्याचे सामर्थ्य असते, त्याला शब्दशक्ती म्हणतात. "शब्दाच्या या सामर्थ्यालाच ‘शब्दशक्ती’ म्हणतात." एखादा शब्द फक्त शब्दश: अर्थच देत नाही…

Card 2शब्दशक्तीचे प्रकार

शब्दशक्तीचे एकूण किती प्रकार आहेत? त्यांची नावे लिहा.

Answer

शब्दाच्या अंगी एकूण तीन प्रकारच्या शब्दशक्ती असतात: १) अभिधा २) लक्षणा ३) व्यंजना. हे तीन प्रकार समजून घेतल्यास वाक्याचा योग्य अर्थ ओळखता येतो.

Card 3अभिधा

अभिधा म्हणजे काय?

Answer

अभिधा ही शब्दाची पहिली शक्ती आहे. वाचल्याबरोबर शब्दश: अर्थ कळतो. तो अर्थ शब्दकोशातही असतो. अभिधा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला वाच्यार्थ म्हणतात. उदाहरण: "मी आज मोठा दगड पाहिला." येथे ‘द…

Card 4वाच्यार्थ

वाच्यार्थ म्हणजे काय?

Answer

अभिधा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला वाच्यार्थ म्हणतात. हा शब्दाचा शब्दश: अर्थ असतो. उदाहरण: "राम एक राजा होता." येथे ‘राम’ हा शब्द जसा आहे तसाच अर्थ देतो.

Card 5लक्षणा

लक्षणा म्हणजे काय?

Answer

शब्दश: अर्थ न घेता त्याच्याशी सुसंगत असलेला दुसरा अर्थ सूचित करणारी शब्दशक्ती म्हणजे लक्षणा. लक्षणा शक्तीमध्ये दुसरा अर्थ सूचित होतो आणि बहुतेक वेळी मूळ अर्थाला बाधा येते व मूळ अर्थ उपयोगी पडत नाही. ल…

Card 6लक्ष्यार्थ

लक्ष्यार्थ म्हणजे काय?

Answer

लक्षणा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला लक्ष्यार्थ म्हणतात. येथे शब्दाचा मूळ अर्थ न घेता संदर्भाला जुळणारा दुसरा अर्थ घ्यावा लागतो. उदाहरण: "यात काही राम नाही." येथे ‘राम’ हा शब्द प्रत्यक्ष…

Card 7व्यंजना

व्यंजना म्हणजे काय?

Answer

मूळ अर्थाला बाधा न आणता वेगळा अर्थ व्यक्त करण्याची शब्दाची जी शक्ती असते तिला ‘व्यंजना’ असे म्हणतात. व्यंजना शक्तीमध्ये वेगळा अर्थ सूचित होतो पण मूळ अर्थाला बाधा येत नाही. व्यंजना शक्तीच्या साहाय्याने…

Card 8व्यंग्यार्थ

व्यंग्यार्थ म्हणजे what? नाही, योग्य संज्ञा कोणती आणि तिचा अर्थ काय?

Answer

योग्य संज्ञा ‘व्यंग्यार्थ’ आहे. व्यंजना शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला व्यंग्यार्थ म्हणतात. येथे शब्दाचा मूळ अर्थ पूर्णपणे टाकून दिलेला नसतो; त्याला बाधा न आणता एक सूचक अर्थ व्यक्त होतो.

+26 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in शब्दशक्ती for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
Key topics in शब्दशक्ती include शब्दशक्तीची मूलभूत संकल्पना, अभिधा आणि वाच्यार्थ, लक्षणा आणि लक्ष्यार्थ, व्यंजना आणि व्यंग्यार्थ. Study these first, then practise questions on each for Class 11 exams.
How many flashcards are available for शब्दशक्ती?
There are 34 flashcards for शब्दशक्ती covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full शब्दशक्ती chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.