शब्दशक्ती — Flashcards
Maharashtra Board · Class 11 · Marathi
34 flashcards for शब्दशक्ती (Maharashtra Board Class 11 Marathi) to test yourself on key terms and facts. Sample: "शब्दशक्ती म्हणजे काय?"
Interactive on Super Tutor
Studying शब्दशक्ती? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.
Free trial, no card needed.
शब्दशक्ती म्हणजे काय?
Answer
भाषेतील शब्दांना मूळ अर्थाव्यतिरिक्त संदर्भाने वेगळा अर्थ प्रकट करण्याचे सामर्थ्य असते, त्याला शब्दशक्ती म्हणतात. "शब्दाच्या या सामर्थ्यालाच ‘शब्दशक्ती’ म्हणतात." एखादा शब्द फक्त शब्दश: अर्थच देत नाही…
शब्दशक्तीचे एकूण किती प्रकार आहेत? त्यांची नावे लिहा.
Answer
शब्दाच्या अंगी एकूण तीन प्रकारच्या शब्दशक्ती असतात: १) अभिधा २) लक्षणा ३) व्यंजना. हे तीन प्रकार समजून घेतल्यास वाक्याचा योग्य अर्थ ओळखता येतो.
अभिधा म्हणजे काय?
Answer
अभिधा ही शब्दाची पहिली शक्ती आहे. वाचल्याबरोबर शब्दश: अर्थ कळतो. तो अर्थ शब्दकोशातही असतो. अभिधा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला वाच्यार्थ म्हणतात. उदाहरण: "मी आज मोठा दगड पाहिला." येथे ‘द…
वाच्यार्थ म्हणजे काय?
Answer
अभिधा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला वाच्यार्थ म्हणतात. हा शब्दाचा शब्दश: अर्थ असतो. उदाहरण: "राम एक राजा होता." येथे ‘राम’ हा शब्द जसा आहे तसाच अर्थ देतो.
लक्षणा म्हणजे काय?
Answer
शब्दश: अर्थ न घेता त्याच्याशी सुसंगत असलेला दुसरा अर्थ सूचित करणारी शब्दशक्ती म्हणजे लक्षणा. लक्षणा शक्तीमध्ये दुसरा अर्थ सूचित होतो आणि बहुतेक वेळी मूळ अर्थाला बाधा येते व मूळ अर्थ उपयोगी पडत नाही. ल…
लक्ष्यार्थ म्हणजे काय?
Answer
लक्षणा शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला लक्ष्यार्थ म्हणतात. येथे शब्दाचा मूळ अर्थ न घेता संदर्भाला जुळणारा दुसरा अर्थ घ्यावा लागतो. उदाहरण: "यात काही राम नाही." येथे ‘राम’ हा शब्द प्रत्यक्ष…
व्यंजना म्हणजे काय?
Answer
मूळ अर्थाला बाधा न आणता वेगळा अर्थ व्यक्त करण्याची शब्दाची जी शक्ती असते तिला ‘व्यंजना’ असे म्हणतात. व्यंजना शक्तीमध्ये वेगळा अर्थ सूचित होतो पण मूळ अर्थाला बाधा येत नाही. व्यंजना शक्तीच्या साहाय्याने…
व्यंग्यार्थ म्हणजे what? नाही, योग्य संज्ञा कोणती आणि तिचा अर्थ काय?
Answer
योग्य संज्ञा ‘व्यंग्यार्थ’ आहे. व्यंजना शक्तीच्या साहाय्याने प्रकट होणाऱ्या अर्थाला व्यंग्यार्थ म्हणतात. येथे शब्दाचा मूळ अर्थ पूर्णपणे टाकून दिलेला नसतो; त्याला बाधा न आणता एक सूचक अर्थ व्यक्त होतो.
+26 more flashcards
Practise AllFrequently Asked Questions
What are the important topics in शब्दशक्ती for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
How many flashcards are available for शब्दशक्ती?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for शब्दशक्ती
For serious students
Get the full शब्दशक्ती chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.