Skip to main content
Chapter 18 of 25
Flashcards

शब्दभेद — Flashcards

Maharashtra Board · Class 11 · Marathi

38 flashcards for शब्दभेद (Maharashtra Board Class 11 Marathi) to test yourself on key terms and facts. Sample: "शब्दभेद म्हणजे काय?"

38 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying शब्दभेद? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

38 Flashcards·
शब्दभेदाची व्याख्याशब्दभेदाचे महत्त्वशब्दभेदाचे प्रकारउच्चार साधर्म्य
Card 1शब्दभेदाची व्याख्या

शब्दभेद म्हणजे काय?

Answer

शब्दांच्या उच्चारातून व लेखनातून सूक्ष्म बदल जाणवला, पण अर्थाच्या दृष्टीने मोठा फरक दिसला, तर त्याला शब्दभेद म्हणतात. उदाहरणार्थ, प्रती आणि प्रति या शब्दांत केवळ ऱ्हस्व-दीर्घाचा फरक आहे; पण अर्थ पूर्ण…

Card 2शब्दभेदाचे महत्त्व

शब्दभेद समजून घेणे का आवश्यक आहे?

Answer

शब्दभेदाचे आकलन नीट न झाल्यास अर्थभेद, अर्थहानी आणि अर्थविसंगती उद्भवू शकते. योग्य शब्द योग्य संदर्भात वापरला नाही, तर वाक्याचा हेतू बदलू शकतो. म्हणून शब्दांच्या सूक्ष्म भेदांची जाण आवश्यक आहे.

Card 3शब्दभेदाचे प्रकार

शब्दभेदाचे चार प्रकार कोणते?

Answer

शब्दभेदाचे चार प्रकार असे आहेत: १) शब्दांच्या उच्चार साधर्म्यामुळे २) शब्दलेखनातील होणाऱ्या सूक्ष्म बदलामुळे ३) शब्दांच्या संदर्भांची अचूक जाण नसल्यामुळे ४) शब्दांच्या लेखनात एखाद्या अक्षराचा फरक असल्…

Card 4उच्चार साधर्म्य

शब्दांच्या उच्चार साधर्म्यामुळे होणारा शब्दभेद स्पष्ट करा.

Answer

दोन शब्दांच्या किंवा शब्दरूपांच्या उच्चारात साधर्म्य असते; पण त्यांचे अर्थ वेगळे असतात. अशा वेळी संदर्भाला खूप महत्त्व असते. उच्चार जरी जवळचे वाटले तरी अर्थ समान असतोच असे नाही. गज, पार, कर, वाच ही या…

Card 5उच्चार साधर्म्य

गज या शब्दात शब्दभेद कसा दिसतो?

Answer

गज हा शब्द एकच असला तरी उच्चारभेदाने अर्थ बदलतो. तालव्य उच्चारात गजचा अर्थ हन्ती असा होतो. दंतमूलीय उच्चारात गजचा अर्थ लोखंडी सळई असा होतो. उदाहरणे पाहा: गणपतीच्या कानांना गजकर्ण म्हणतात. इमारत बांधता…

Card 6उच्चार साधर्म्य

पार या शब्दाचे अर्थ कोणते?

Answer

पार या शब्दाचे तीन अर्थ आहेत: १) बसण्याची सार्वजनिक जागा २) पलीकडे ३) पूर्णपणे. उदाहरणे: गावातील पार ग्रामसभेसाठी उत्तम आहे. नदीपार घनदाट जंगल आहे. सुधीरचा स्वभाव पार बदलला.

Card 7उच्चार साधर्म्य

कर या शब्दात अर्थभेद कसा होतो?

Answer

कर या शब्दाचा एक अर्थ हात असा आहे, तर दुसरा अर्थ करणे या क्रियेशी संबंधित आहे. संदर्भ पाहिला तरच योग्य अर्थ समजतो. उदाहरणे: सामाजिक कार्य अनेक करांनी एकत्र येऊन केल्यास यशस्वी होते. तू तुझा अभ्यास पटक…

Card 8उच्चार साधर्म्य

वाच या शब्दाचे दोन अर्थ कसे ओळखाल?

Answer

वाच या शब्दाचा एक अर्थ वाचणे असा आहे, तर दुसरा अर्थ तरणे असा आहे. अर्थ समजण्यासाठी वाक्याचा संदर्भ पाहावा लागतो. उदाहरणे: ललित वाङ्मय वाचनीय असते. वाचाल तर वाचाल.

+30 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in शब्दभेद for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
Key topics in शब्दभेद include शब्दभेद : संकल्पना आणि महत्त्व, शब्दभेदाचे वर्गीकरण, शब्दांच्या उच्चार साधर्म्यामुळे होणारा शब्दभेद, शब्दलेखनातील सूक्ष्म बदलामुळे होणारा शब्दभेद. Study these first, then practise questions on each for Class 11 exams.
How many flashcards are available for शब्दभेद?
There are 38 flashcards for शब्दभेद covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full शब्दभेद chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.