शब्द — Flashcards
Maharashtra Board · Class 11 · Marathi
20 flashcards for शब्द (Maharashtra Board Class 11 Marathi) to test yourself on key terms and facts. Sample: "‘शब्द’ या कवितेत शब्दांचे प्रमुख कार्य काय"
Interactive on Super Tutor
Studying शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.
Free trial, no card needed.
‘शब्द’ या कवितेत शब्दांचे प्रमुख कार्य काय आहे?
Answer
शब्द कवीसाठी जगण्याचा आधार आहेत. ते संकटात धावून येतात, अंधारात उजेड देतात, वेदना झेलतात, सावली, किनारा आणि आश्रय देतात. म्हणून शब्द हे फक्त भाषेचे घटक न राहता जीवनसाथी बनतात.
कवीला भोवतालच्या जगात कोणती वास्तवता जाणवते?
Answer
कवीला विषमतांचे जाळे दिसते. एका बाजूला पैशाची श्रीमंती आहे, तर दुसऱ्या बाजूला मनाचा कंगालपणा आहे. त्यामुळे त्याच्या मनात असंतोष निर्माण होतो आणि तो शब्दांचा आधार घेतो.
यशवंत मनोहर कोण आहेत?
Answer
यशवंत मनोहर हे कवी आणि समीक्षक आहेत. त्यांचा जन्म १९४३ मध्ये झाला. त्यांची कविता शोषणाचा तीव्र निषेध करते आणि प्रस्थापित समाजाच्या मूल्यव्यवस्थेवर उपरोधाने प्रहार करते.
यशवंत मनोहर यांच्या लेखनाला कोणाची प्रेरणा मिळाली?
Answer
त्यांच्या लेखनाला भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यापासून प्रेरणा मिळाली. त्यामुळे त्यांच्या कवितेत समाजवास्तव, संघर्ष, उपरोध आणि प्रखर भाष्य दिसते.
‘स्वप्नसंहिता’ या रचनासंग्रहाचे महत्त्व काय आहे?
Answer
‘शब्द’ ही कविता ‘स्वप्नसंहिता’ या कवितासंग्रहातून घेतली आहे. या संग्रहाला महाराष्ट्र शासनाचा पुरस्कार आणि मराठवाडा साहित्य परिषदेचा ‘कवी कुसुमाप्रज पुरस्कार’ मिळाला आहे.
‘निरुत्तर निखारे’ ही प्रतिमा कोणत्या अर्थाने येते?
Answer
‘निरुत्तर निखारे’ म्हणजे कवीवर आलेली विकट संकटे, आकान्त आणि असह्य प्रसंग. शब्दांनी त्या संकटांना मातेसारखे पोटाशी घेतले, म्हणून ही प्रतिमा दुःख आणि आधार दोन्ही दाखवते.
‘शब्दांच्याच उजेडाने हात दिला’ या ओळीचा अर्थ काय?
Answer
या ओळीत शब्दांचे मार्गदर्शन दिसते. अंधारासारख्या परिस्थितीत शब्दांनी कवीला दिशा दिली, आधार दिला आणि पुढे जाण्याची शक्ती दिली.
‘चिडून चिडून सांडत होते ऊन’ ही प्रतिमा कशाचे प्रतीक आहे?
Answer
ही प्रतिमा तापदायक, त्रासदायक आणि कठीण प्रसंगांचे प्रतीक आहे. येथे ऊन हा शब्दशः सूर्यप्रकाश नसून मानसिक आणि जीवनातील जळजळीत अनुभव दाखवतो.
+12 more flashcards
Practise AllFrequently Asked Questions
What are the important topics in शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
How many flashcards are available for शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर
For serious students
Get the full शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.