Skip to main content
Chapter 23 of 25
Flashcards

शब्द — Flashcards

Maharashtra Board · Class 11 · Marathi

20 flashcards for शब्द (Maharashtra Board Class 11 Marathi) to test yourself on key terms and facts. Sample: "‘शब्द’ या कवितेत शब्दांचे प्रमुख कार्य काय"

20 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

20 Flashcards·
कवितेतील शब्दांचे कार्यसामाजिक वास्तवकवी परिचयप्रेरणाकवितासंग्रहप्रतिमाअर्थ स्पष्टकरणप्रतीक
Card 1कवितेतील शब्दांचे कार्य

‘शब्द’ या कवितेत शब्दांचे प्रमुख कार्य काय आहे?

Answer

शब्द कवीसाठी जगण्याचा आधार आहेत. ते संकटात धावून येतात, अंधारात उजेड देतात, वेदना झेलतात, सावली, किनारा आणि आश्रय देतात. म्हणून शब्द हे फक्त भाषेचे घटक न राहता जीवनसाथी बनतात.

Card 2सामाजिक वास्तव

कवीला भोवतालच्या जगात कोणती वास्तवता जाणवते?

Answer

कवीला विषमतांचे जाळे दिसते. एका बाजूला पैशाची श्रीमंती आहे, तर दुसऱ्या बाजूला मनाचा कंगालपणा आहे. त्यामुळे त्याच्या मनात असंतोष निर्माण होतो आणि तो शब्दांचा आधार घेतो.

Card 3कवी परिचय

यशवंत मनोहर कोण आहेत?

Answer

यशवंत मनोहर हे कवी आणि समीक्षक आहेत. त्यांचा जन्म १९४३ मध्ये झाला. त्यांची कविता शोषणाचा तीव्र निषेध करते आणि प्रस्थापित समाजाच्या मूल्यव्यवस्थेवर उपरोधाने प्रहार करते.

Card 4प्रेरणा

यशवंत मनोहर यांच्या लेखनाला कोणाची प्रेरणा मिळाली?

Answer

त्यांच्या लेखनाला भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यापासून प्रेरणा मिळाली. त्यामुळे त्यांच्या कवितेत समाजवास्तव, संघर्ष, उपरोध आणि प्रखर भाष्य दिसते.

Card 5कवितासंग्रह

‘स्वप्नसंहिता’ या रचनासंग्रहाचे महत्त्व काय आहे?

Answer

‘शब्द’ ही कविता ‘स्वप्नसंहिता’ या कवितासंग्रहातून घेतली आहे. या संग्रहाला महाराष्ट्र शासनाचा पुरस्कार आणि मराठवाडा साहित्य परिषदेचा ‘कवी कुसुमाप्रज पुरस्कार’ मिळाला आहे.

Card 6प्रतिमा

‘निरुत्तर निखारे’ ही प्रतिमा कोणत्या अर्थाने येते?

Answer

‘निरुत्तर निखारे’ म्हणजे कवीवर आलेली विकट संकटे, आकान्त आणि असह्य प्रसंग. शब्दांनी त्या संकटांना मातेसारखे पोटाशी घेतले, म्हणून ही प्रतिमा दुःख आणि आधार दोन्ही दाखवते.

Card 7अर्थ स्पष्टकरण

‘शब्दांच्याच उजेडाने हात दिला’ या ओळीचा अर्थ काय?

Answer

या ओळीत शब्दांचे मार्गदर्शन दिसते. अंधारासारख्या परिस्थितीत शब्दांनी कवीला दिशा दिली, आधार दिला आणि पुढे जाण्याची शक्ती दिली.

Card 8प्रतीक

‘चिडून चिडून सांडत होते ऊन’ ही प्रतिमा कशाचे प्रतीक आहे?

Answer

ही प्रतिमा तापदायक, त्रासदायक आणि कठीण प्रसंगांचे प्रतीक आहे. येथे ऊन हा शब्दशः सूर्यप्रकाश नसून मानसिक आणि जीवनातील जळजळीत अनुभव दाखवतो.

+12 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर for Maharashtra Board Class 11 Marathi?
Key topics in शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर include कवी आणि कवितेची पार्श्वभूमी, कवितेचा मुख्य भावार्थ, ‘शब्द’ या प्रतीकाची भूमिका, महत्त्वाच्या ओळी आणि त्यांचा अर्थ. Study these first, then practise questions on each for Class 11 exams.
How many flashcards are available for शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर?
There are 20 flashcards for शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full शब्द (कविता) - यशवंत मनोहर chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Maharashtra Board Class 11 Marathi. Free to start, no card needed.