Skip to main content
Chapter 14 of 16
Chapter Summary

आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः — Chapter Summary

CBSE · Class 6 · Sanskrit

Summary of आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः for CBSE Class 6 Sanskrit. Part of the CBSE Class 6 Sanskrit syllabus.

96 questions40 flashcards5 formulas & key relations5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Free trial, no card needed.

Overview

आलस्यं मनुष्यजीवने महान् शत्रुः इव कार्यकरः अस्ति। परिश्रमः एव सफलतायाः मार्गः, आलस्यं तु प्रगतेः बाधकम्। एकस्य बालकस्य आलस्यपूर्णः व्यवहारः, मातुः उपदेशः, भिक्षुकस्य कथा, धनिकस्य बोधवचनं च अस्य पाठस्य मुख्यविषयाः सन्ति। तेन श्लोकेन च सुस्पष्टं भवति यत् उद्यमः एव मनुष्यस्य मित्रम्, आलस्यं च रिपुः।

Key Concepts

माता बालकं प्रति वदति यत् अवकाशः

माता बालकं प्रति वदति यत् अवकाशः विद्यालयस्य अस्ति, न तु स्वाध्यायस्य। सा तं परिश्रमाय प्रेरयति, आलस्यं त्यजतु इति च बोधयति.

विशाले ग्रामे एकः उन्नतः दृढकायः युवकः

विशाले ग्रामे एकः उन्नतः दृढकायः युवकः अपि भिक्षाटनं करोति स्म। सः जनानां समीपे भिक्षां याचते स्म। धनी पुरुषः तं परिश्रमाय प्रेरितवान्।

धनिकः भिक्षुकस्य पादौ हस्तौ च रूप्यकैः

धनिकः भिक्षुकस्य पादौ हस्तौ च रूप्यकैः क्रेतुम् इव प्रस्तावितवान्। भिक्षुकः तौ न दत्तवान्। तदा धनिकः तं बोधितवान् यत् तस्य समीपे एव बहुमूल्यानि शरीराङ

आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपुः।

आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपुः। नास्त्युद्यमसमो बन्धुः कृत्वा यं नावसीदति॥ इति श्लोकः आलस्यस्य हानिं परिश्रमस्य लाभं च सूचयति.

आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः

आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः, न अस्ति उद्यमसमः बन्धुः कृत्वा यं न अवसीदति।

Learning Objectives

  • आलस्यस्य दोषं परिश्रमस्य च महत्त्वं अवगन्तुम्
  • कथायाः मुख्यघटनानां क्रमं स्मर्तुम्
  • भिक्षुकस्य चरित्रं तस्य परिवर्तनं च जानितुम्
  • श्लोकस्य पदच्छेदं भावार्थं च अवगन्तुम्
  • काठिन्यहीनया भाषया शब्दार्थान् रूपाणि च स्मर्तुम्

Frequently Asked Questions

What are the important topics in आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः for CBSE Class 6 Sanskrit?
Key topics in आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः include कथायाः मुख्यभावः, संवादेषु निहिताः शिक्षाः, भिक्षुककथा तथा तस्याः नीतिः, श्लोकः, पदच्छेदः, भावार्थः. Study these first, then practise questions on each for Class 6 exams.
How should I revise आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः for Class 6 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 96 practice questions on आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 6 Sanskrit. Free to start, no card needed.