एष: क :? एषा का? एतत् किम्? — Chapter Summary
CBSE · Class 6 · Sanskrit
Summary of एष: क :? एषा का? एतत् किम्? for CBSE Class 6 Sanskrit. Part of the CBSE Class 6 Sanskrit syllabus. एते सर्वनामशब्दाः सन्निकर्षदूरत्वयोः भेदं.
Interactive on Super Tutor
Studying एष: क :? एषा का? एतत् किम्?? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
एते सर्वनामशब्दाः सन्निकर्षदूरत्वयोः भेदं दर्शयन्ति। तद्-दर्शनार्थं सः, सा, तत् इति रूपाणि प्रयुज्यन्ते; सन्निकर्षदर्शनार्थं एषः, एषा, एतत् इति रूपाणि प्रयुज्यन्ते; प्रश्नार्थं कः, का, किम् इति रूपाणि भवन्ति। शब्दान्तभेदेन अकारान्तः, आकारान्तः, ईकारान्तः इति वर्गीकरणं भवति, तथा वचनभेदेन एकवचनम्, द्व
Key Concepts
यस्य शब्दस्य अन्ते 'अ' वर्णः भवति
यस्य शब्दस्य अन्ते 'अ' वर्णः भवति सः अकारान्तः शब्दः। अकारान्तः शब्दः पुलिङ्गे अथवा नपुंसकलिङ्गे भवति। उदाहरणानि बालक् + अ, हस्त् + अ, अज् + अ, फल् +
यस्य शब्दस्य अन्ते 'आ' वर्णः भवति
यस्य शब्दस्य अन्ते 'आ' वर्णः भवति सः आकारान्तः शब्दः। एषः शब्दः प्रायशः स्त्रीलिङ्गे भवति। उदाहरणानि बालिक् + आ, रम् + आ, लत् + आ।
यस्य शब्दस्य अन्ते 'ई' वर्णः भवति
यस्य शब्दस्य अन्ते 'ई' वर्णः भवति सः ईकारान्तः शब्दः। एषः शब्दः प्रायशः स्त्रीलिङ्गे भवति। उदाहरणानि नद् + ई, लेखन् + ई, घट् + ई।
दूरस्थवस्तुं
दूरस्थवस्तुं, दूरस्थव्यक्तिं वा सूचयितुं तद्-शब्दरूपाणि प्रयुज्यन्ते: सः, सा, तत्। पुलिङ्गे सः, स्त्रीलिङ्गे सा, नपुंसकलिङ्गे तत् इति रूपाणि भवन्ति.
समीपस्थवस्तुं
समीपस्थवस्तुं, समीपस्थव्यक्तिं वा सूचयितुं एतद्-शब्दरूपाणि प्रयुज्यन्ते: एषः, एषा, एतत्। पुलिङ्गे एषः, स्त्रीलिङ्गे एषा, नपुंसकलिङ्गे एतत् इति रूपाणि
Learning Objectives
- अकारान्तः, आकारान्तः, ईकारान्तः इति शब्दान्तभेदान् अवगन्तुम्
- तद्, एतद्, किम् इति सर्वनामरूपाणां प्रयोगं ज्ञातुम्
- पुलिङ्ग, स्त्रीलिङ्ग, नपुंसकलिङ्ग रूपाणि चिन्तयितुम्
- एकवचन, द्विवचन, बहुवचन रूपाणां भेदं स्मर्तुम्
- पठति, पठतः, पठन्ति इति क्रियारूपाणां प्रयोगं स्मर्तुम्
Frequently Asked Questions
What are the important topics in एष: क :? एषा का? एतत् किम्? for CBSE Class 6 Sanskrit?
How should I revise एष: क :? एषा का? एतत् किम्? for Class 6 exams?
Sources & Official References
- NCERT Official — ncert.nic.in
- CBSE Academic — cbseacademic.nic.in
- CBSE Official — cbse.gov.in
- National Education Policy 2020 — education.gov.in
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for एष: क :? एषा का? एतत् किम्?
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Formula Sheet
The chapter's formulas in one place
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
Syllabus
What topics to cover
NCERT Solutions
Every textbook question solved step by step
For serious students
Get the full एष: क :? एषा का? एतत् किम्? chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 6 Sanskrit. Free to start, no card needed.