आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः — NCERT Solutions

यथा – वयं सुभाषितं वदामः। → वयं सुभाषितानि वदामः।

(क) अरुणः दूरवाणीं नयति। → अरुणः दूरवाणीः नयति।

(ख) पिता लेखनीम् आनयति। → पिता लेखनीः आनयति।

(ग) जननी पाकं पचति। → जननी पाकान् पचति।

(घ) मातामहः मां बोधयति। → मातामहः अस्मान् बोधयति।

(ङ) अग्रजा त्वाम् आह्वयति। → अग्रजा युष्मान् आह्वयति।

(चित्रं दृश्यते न, अतः सामान्यदृश्यम् अनुमाय द्वितीयाविभक्तेः प्रयोगेण दश वाक्यानि लिख्यन्ते।)

(क) बालकः विद्यालयं गच्छति।

(ख) छात्रः पुस्तकं पठति।

(ग) शिक्षकः छात्रान् पाठयति।

(घ) माता भोजनं पचति।

(ङ) पिता समाचारपत्रं पठति।

(च) बालिका चित्रं रचयति।

(छ) कृषकः क्षेत्रं कर्षति।

(ज) वृद्धः दण्डं गृह्णाति।

(झ) पक्षी फलं खादति।

(ञ) अहं जलं पिबामि।

(पाठस्य चित्राणि अनुसृत्य द्वितीयाविभक्तेः प्रयोगेण दश वाक्यानि —)

१. भिक्षुकः धनं याचते।
२. धनिकः भिक्षुकं पश्यति।
३. धनिकः उपदेशं ददाति।
४. भिक्षुकः कार्यं करोति।
५. सः काष्ठानि छिनत्ति।
६. जनाः काष्ठानि क्रीणन्ति।
७. भिक्षुकः धनं अर्जयति।
८. सः भिक्षाटनं त्यजति।
९. परिश्रमः मनुष्यं महान् करोति।
१०. आलस्यं मनुष्यं नाशयति।

(द्वितीयाविभक्तेः प्रयोगेण स्वदिनचर्यायाः दश वाक्यानि —)

१. अहं प्रातः दन्तधावनं करोमि।
२. अहं स्नानं करोमि।
३. अहं देवं नमामि।
४. अहं पाठ्यपुस्तकं पठामि।
५. अहं विद्यालयं गच्छामि।
६. शिक्षकः अस्मान् पाठयति।
७. अहं गृहकार्यं करोमि।
८. माता भोजनं पचति।
९. अहं भोजनं खादामि।
१०. रात्रौ अहं पुस्तकं पठित्वा शये।

अरुणिमा सिन्हा — एका साहसी महिला

१. अरुणिमा सिन्हा उत्तरप्रदेशराज्यस्य अम्बेडकरनगरजनपदे जाता।
२. सा राष्ट्रियस्तरस्य वॉलीबॉल-क्रीडिका आसीत्।
३. २०११ तमे वर्षे दुर्जनाः तां चलन्तः रेलयानात् अपातयन्।
४. तस्याः एकं पादं शस्त्रक्रियया छेदितम् अभवत्।
५. तस्याः स्थाने कृत्रिमः पादः स्थापितः।
६. परन्तु सा निराशा न अभवत्।
७. सा एवरेस्ट-पर्वतारोहणस्य संकल्पम् अकरोत्।
८. २०१३ तमे वर्षे सा एवरेस्ट-पर्वतस्य शिखरम् आरोहत्।
९. सा कृत्रिमपादेन एवरेस्टम् आरोहन्ती प्रथमा भारतीया महिला अभवत्।
१०. भारतसर्वकारः तस्यै 'पद्मश्री' पुरस्कारेण सम्मानितवान्।