Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 14 of 16
Revision Notes

व्याकरणम् — Revision Notes

CBSE · Class 8 · Sanskrit-Book (दीपकम्)

व्याकरणम् revision notes for CBSE Class 8 Sanskrit-Book: 4 topics in quick points. Part of the CBSE Class 8 Sanskrit-Book syllabus.

141 questions48 flashcards2 formulas & key relations5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying व्याकरणम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

Key Topics to Revise

1

उपसर्गः

  • उपसर्गाः धातोः पूर्वं भवन्ति।
  • धातोः पूर्वं उपसर्गान् योजयित्वा नूतनक्रियापदानां निर्माणं क्रियते।
  • द्वाविंशतिः उपसर्गाः सन्ति — प्र, परा, अप, सम्, अनु, अव, निस्, निर्, दुस्, दुर्, वि, आङ्, नि, अधि, अपि, अति, सु, उत्, अभि, प्रति, परि, उप।
2

प्रत्ययाः — क्त्वा, ल्यप्, तुमुन्, कवतु

  • प्रत्ययः धातोः प्रातिपदिकात् च अनन्तरं योज्यमानः वर्णसमुदायः वा वर्णः।
  • कृत्-प्रत्ययैः संज्ञापदानि, विशेषणपदानि, अव्ययपदानि च निर्मीयन्ते।
  • क्त्वा-प्रत्ययः तदा प्रयुज्यते यदा एकः एव कर्ता कार्यद्वयं करोति, पूर्वकार्यवाचके क्रियापदे।
3

कारक-विभक्तिः

  • कारकम् वहति यः क्रियया सह सम्बन्धं धारयति।
  • कारकाणि षट् भवन्ति — कर्ता, कर्म, करणम्, सम्प्रदानम्, अपादानम्, अधिकरणम्।
  • कर्तृ-कारके प्रथमा विभक्तिः।
4

संबोधन-विभक्तिः तथा उपपद-विभक्तिः

  • संबोधन-विभक्तिः तु प्रथमा-विभक्तेः एव रूपान्तरम्।
  • संबोधन-विभक्तौ केवलम् एकवचने एव भेदः भवति।
  • द्विवचने बहुवचने च संबोधन-विभक्तेः रूपं प्रथमा-विभक्तिवत् एव भवति।

Get complete notes with diagrams and examples

Full Notes

Key Concepts

धातोः पूर्वं योज्यमानः वर्णयदा एकः एव कर्ता कार्यद्वयं करोतियदा धातुः उपसर्गेण युक्तः भवतियदा प्रथमा क्रिया द्वितीयायाः क्रियायाः निमित्तंकवतु

Frequently Asked Questions

What are the important topics in व्याकरणम् for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
Key topics in व्याकरणम् include उपसर्गः, प्रत्ययाः — क्त्वा, ल्यप्, तुमुन्, कवतु, कारक-विभक्तिः, संबोधन-विभक्तिः तथा उपपद-विभक्तिः. Study these first, then practise questions on each for Class 8 exams.
How should I revise व्याकरणम् for Class 8 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 141 practice questions on व्याकरणम्. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for व्याकरणम्

All CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्) Revision Notes

For serious students

Get the full व्याकरणम् chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्). Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free