Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 5 of 13
Syllabus

एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी — Syllabus

CBSE · Class 9 · Sanskrit

What एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी covers in CBSE Class 9 Sanskrit: 4 topics, for the 2026-27 session. Part of the CBSE Class 9 Sanskrit syllabus.

128 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

4 Topics · CBSE Class 9 Sanskrit · 2026-27

Topics in एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी

1

कृतकबुद्धेः स्वरूपम्

  • अचेतनयन्त्राणि मानवबुद्धिवत् कार्यं कुर्वन्ति, सा कृतकबुद्धिः इति कथ्यते।
  • कृतकबुद्धिः आधुनिके विज्ञानयुगे बहुचर्चितः विषयः अस्ति।
  • चालकरहितयानम् अपि कृतकबुद्ध्या सम्भवति।
2

प्रकाराः प्रशिक्षणं च

  • कृतकबुद्धेः प्रमुखाः प्रकाराः सन्ति—सङ्कुचितकृतकबुद्धिः, सामान्यकृतकबुद्धिः, अत्युत्कृष्टकृतकबुद्धिः।
  • सङ्कुचितकृतकबुद्धिः वर्तमानकाले प्रयुज्यते; उदाहरणानि जीपीटी, गूगल-मानचित्रं, यू-ट्यूब्।
  • सामान्यकृतकबुद्धिः मानवसमाना बुद्धिमत्ता अस्ति; एतत् लक्ष्यं भवति।
3

उपयोगक्षेत्राणि

  • कृतकबुद्धिः शिक्षायां, चिकित्सायां, कृषि-क्षेत्रे, न्यायालये, सञ्चारे, वित्ते, कलासङ्गीतक्षेत्रे, मनोरञ्जनादिषु च उपयुज्यते।
  • शिक्षाक्षेत्रे दीक्षा, स्वयम्, सर्वेषां कृते कृतकबुद्धिः, पी.एम.-ई.विद्या, संशयनिराकरणार्थं चैटबोट्, भाषानुवादोपकरणानि च प्रयुज्यन्ते।
  • कृतकबुद्धिः गुरुमित्रम् अस्ति, गुरुविकल्पः नास्ति।
4

दोषाः, दुरुपयोगः, भविष्यं च

  • यदा प्रशिक्षणदत्तांशः पक्षपातयुक्तः भवति, तदा निष्कर्षाः अपि पक्षपातयुक्ताः भवन्ति; एषः दोषः पूर्वग्रहः इति कथ्यते।
  • कृतकबुद्धिः अद्यापि विकासपदे अस्ति।
  • कृतकबुद्धेः दुरुपयोगेन डीप्-फेक् इत्यादयः साइबर-अपराधाः भवितुं शक्नुवन्ति।

Key Concepts

Central concept: कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी उपकरणरूपेण विविधेषु क्षेत्रेषु उपयुज्यते, किन्तु सा गुरुविकल्पः न भवति, अपि तु मानवस्य सहायिका एव अस्ति।

कृतकबुद्धेः परिभाषाकृतकबुद्धियुक्तानि अनुप्रयुक्ततन्त्रविशेषाःकृतकबुद्धेः प्रकाराःप्रशिक्षणविधिःडेटासेट्पूर्वग्रहःउपयोगक्षेत्राणिशिक्षाक्षेत्रे उपयोगः

Work through every topic in एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी for CBSE Class 9 Sanskrit?
Key topics in एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी include कृतकबुद्धेः स्वरूपम्, प्रकाराः प्रशिक्षणं च, उपयोगक्षेत्राणि, दोषाः, दुरुपयोगः, भविष्यं च. Study these first, then practise questions on each for Class 9 exams.
How should I revise एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी for Class 9 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 128 practice questions on एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी

All CBSE Class 9 Sanskrit Syllabus

For serious students

Get the full एषा सा कृतकबुद्धि मानवबुद्धे सहकरी chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 9 Sanskrit. Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free