Chapter 16 of 24
Revision Notes
નથી - મોહમ્મદ માંકડ — Revision Notes
Gujarat Board · Class 10 · Gujarati
નથી - મોહમ્મદ માંકડ revision notes for Gujarat Board Class 10 Gujarati: 4 topics in quick points. Part of the Gujarat Board Class 10 Gujarati syllabus.
58 questions30 flashcards5 concepts
Interactive on Super Tutor
Studying નથી - મોહમ્મદ માંકડ? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.
Free trial, no card needed.
Key Topics to Revise
1
લેખક અને કૃતિ
- મોહમ્મદ માંકડનો જન્મ સૌરાષ્ટ્રના પાળિયાદ ગામમાં 13-02-1928ના રોજ થયો હતો. તેમનું અવસાન 05-11-2022ના રોજ થયું.
- તેમણે ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમીના પ્રમુખ તરીકે સેવાઓ આપી હતી.
- ‘કાયર’, ‘વંચિતા’, ‘માટીની ચાદર’, ‘ધુમ્મસ’, ‘અશ્વદોડ’ અને ‘ખેલ’ તેમની નવલકથાઓ છે.
2
ઘટનાઓનો ક્રમ
- કાન્તિ અને તેનો મોટોભાઈ હિંમત વિધવા માતા પારવતીબાના પુત્રો છે. નાનપણમાં બાએ બંનેને ઉછેર્યા; કોઈ એકને ઓછું ન લાગે તે માટે બંનેને તેડતી.
- દસ-અગિયાર વર્ષનો કાન્તિ પથ્થરથી નિશાન તાકતો હતો ત્યારે પથ્થર બાની આંખ પાસે વાગ્યો. લોહી જોઈ તે ડરીને સંતાઈ ગયો. બાની આંખ ફૂટી નહોતી; બાએ કાન્તિ ઘેર આવે પછી જ ખાવાનું કહ્યું.
- લગ્ન પછી બીજા જ વર્ષે કાન્તિ અને રમા અમદાવાદ ગયાં. કાન્તિને મિલમાં નોકરી હતી. તેણે બે એક વરસ માંડ બાને પૈસા મોકલ્યા હશે; પછી નોકરી છૂટી ગઈ.
3
પાત્રો અને સંબંધો
- કાન્તિ મુખ્ય પાત્ર છે. તે પિસ્તાળીસ વર્ષ વટાવી ચૂક્યો છે. બાળપણની યાદો અને પોતાની અવગણનાનો વિચાર તેને પસ્તાવા તરફ દોરી જાય છે.
- પારવતીબા નિઃસ્વાર્થ પ્રેમાળ માતા છે. કાન્તિના વર્તનથી દુઃખી થવા છતાં તે તેને ઘર અને પૈસા આપી જાય છે.
- હિંમત કાન્તિનો મોટોભાઈ છે; તેને ‘મોટો’ અને ‘ઢગો’ પણ કહેવાય છે. બાની સંભાળના પ્રશ્ને તે કાન્તિ સાથે ઝઘડે છે.
4
શીર્ષક, વિષય અને સાહિત્યિક અભિવ્યક્તિ
- ‘નથી’ શીર્ષક બાની મૃત્યુ પછીની ગેરહાજરી સૂચવે છે. બા શરીરે નથી, છતાં કાન્તિની દરેક સ્મૃતિમાં કેન્દ્રસ્થાને છે.
- ‘બા ક્યારેય રિસાતી નથી’ એવો વિચાર જુદા પ્રસંગે જુદો અર્થ ધારણ કરે છે: બાળપણમાં કાન્તિ બાની ઝડપથી ઊતરી જતી રીસ જુએ છે; અંતે બાની ઉદારતા યાદ કરીને પોતાનું વર્તન વિચારે છે.
- ઘરમાં પ્રવેશતાં કાન્તિને હાથ, પગ અને માથું ભારે લાગે છે. આ વર્ણન તેના મનના બોજને અનુભૂતિરૂપ બનાવે છે.
Get complete notes with diagrams and examples
Full NotesKey Concepts
કાન્તિ પારવતીબાનો નાનો પુત્ર અને રમાનોદસલગ્ન પછી બીજા જ વર્ષે કાન્તિબા માંદાં હતાં ત્યારે કાન્તિ તેમનેવતનના ઘરમાં કાન્તિને બા હમણાં રસોડામાંથી
Frequently Asked Questions
What are the important topics in નથી - મોહમ્મદ માંકડ for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
Key topics in નથી - મોહમ્મદ માંકડ include લેખક અને કૃતિ, ઘટનાઓનો ક્રમ, પાત્રો અને સંબંધો, શીર્ષક, વિષય અને સાહિત્યિક અભિવ્યક્તિ. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How should I revise નથી - મોહમ્મદ માંકડ for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 58 practice questions on નથી - મોહમ્મદ માંકડ. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for નથી - મોહમ્મદ માંકડ
For serious students
Get the full નથી - મોહમ્મદ માંકડ chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.