Skip to main content
Chapter 2 of 26
Flashcards

पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च (Part 2) — Flashcards

Gujarat Board · Class 10 · Sanskrit

36 flashcards for पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च (Part 2) (Gujarat Board Class 10 Sanskrit) to test yourself on key terms and facts.

66 questions36 flashcards10 formulas & key relations5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

36 Flashcards·
क्रियापदरूपपरिवर्तनम्कारकविभक्तिविचारःउदाहरणवाक्यविश्लेषणम्मुख्यक्रिया उपक्रियापुरुषभेदःभूतकालरूपाणिभविष्यत्कालः
Card 1क्रियापदरूपपरिवर्तनम्

क्रियापदरूपाणि कस्याः कस्याश्च आधारभूतसूचनायाः अपेक्षया परिवर्तन्ते?

Answer

क्रियापदरूपाणि मुख्यतया कालः, पुरुषः, वचनम् इत्येतासां त्रयाणां अनुसारं परिवर्तन्ते। रूपनिर्माणसमये धातुः ज्ञातव्यः, ततः गणः, कालः, पुरुषः, वचनम् च ज्ञातव्यम्। उदाहरणम्— पठति, पठसि, पठामि इति एकस्यैव …

Card 2कारकविभक्तिविचारः

षट् कारकाणि सप्त विभक्तयः च किमर्थं महत्त्वपूर्णे?

Answer

वाक्यनिर्माणे क्रियापदेन सह यानि पदानि युज्यन्ते, तेषां सम्बन्धबोधनाय कारकविचारः आवश्यकः। षट् कारकाणि, सप्त विभक्तयः च पूर्वमेव अध्ययनविषयौ स्तः। क्रियापदेन सह तस्य कारकपरिवारः भवति। उदाहरणेषु कर्ता, …

Card 3उदाहरणवाक्यविश्लेषणम्

‘अंश: क्रीडनकानि क्रीडति।’ इत्यत्र किम् अवगन्तव्यम्?

Answer

अत्र ‘क्रीडति’ क्रियापदम् अस्ति। ‘अंश:’ कर्तरि प्रयुक्तम्, ‘क्रीडनकानि’ कर्मपदम् अस्ति। अल्पशब्देषु अपि क्रियापदेन सह कर्ता-कर्मसम्बन्धः स्पष्टः भवति। एतादृशेषु वाक्येषु क्रियापदस्य सहचरपदानि ज्ञातव्य…

Card 4उदाहरणवाक्यविश्लेषणम्

‘नित्या प्रातःकाले विद्यालयं गच्छति।’ इत्यत्र को विशेषः?

Answer

अत्र ‘गच्छति’ क्रियापदम् अस्ति। ‘नित्या’ कर्ता, ‘प्रातःकाले’ अधिकरणभावः, ‘विद्यालयं’ कर्मपदम्। एतेन ज्ञायते यत् एकेन क्रियापदेन सह अनेकानि विभक्तिपदानि योजितुं शक्यन्ते।…

Card 5मुख्यक्रिया उपक्रिया

‘दिव्य: हस्ते चषकम् आदाय जलं पिबति।’ इत्यत्र मुख्यक्रिया उपक्रिया च का?

Answer

अत्र ‘पिबति’ मुख्यक्रिया अस्ति, ‘आदाय’ उपक्रियारूपम् अव्ययम् अस्ति। ‘चषकम्’ मुख्यक्रियासम्बद्धं कर्म नास्ति, अपितु ‘आदाय’ इत्यस्य सम्बन्धे प्रयुक्तम्। ‘जलं’ ‘पिबति’ इत्यस्य कर्म अस्ति। अस्मात् ज्ञायते…

Card 6पुरुषभेदः

‘स: वेदं पठति। त्वं वेदं पठसि। अहं वेदं पठामि।’ इत्यनेन किं सिद्ध्यति?

Answer

अत्र कालः समानः अस्ति, कर्म अपि प्रायः समानम् अस्ति, किन्तु पुरुषभेदेन क्रियापदरूपभेदः भवति। ‘स:’ अन्यपुरुषः, ‘त्वं’ मध्यमपुरुषः, ‘अहं’ उत्तमपुरुषः। अतः पठति, पठसि, पठामि इति रूपाणि भवन्ति।…

Card 7भूतकालरूपाणि

‘स: वेदम् अपठत्। त्वं वेदं अपठ:। अहं वेदम् अपठम्।’ इत्यत्र कः बोधः?

Answer

अत्र ह्यस्तनभूतकालस्य रूपाणि दृश्यन्ते। एकस्य एव पठ् धातोः पुरुषभेदेन रूपभेदः अस्ति। विशेषतया ‘अपठ:’ इति ह्यस्तनकालस्य मध्यमपुरुष एकवचनरूपम् अस्ति।…

Card 8भविष्यत्कालः

‘स: वेदं पठिष्यति। त्वं वेदं पठिष्यसि। अहं वेदं पठिष्यामि।’ इत्यत्र कः मुख्यः विषयः?

Answer

अत्र साधारणभविष्यत्कालस्य रूपाणि सन्ति। ‘पठिष्यामि’ इति उत्तमपुरुष एकवचनरूपम् अस्ति। एतेन ज्ञायते यत् भविष्यत्काले अपि पुरुषानुसारं रूपभेदः भवति।…

+28 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च for Gujarat Board Class 10 Sanskrit?
Key topics in पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च include पुनरावर्तनम् — क्रियापदस्य सामान्यपरिचयः, आज्ञार्थः — लोट् लकारः, विध्यर्थः — लिङ् लकारस्य विधिलिङ्लकारः, धातुगणाः, विकरणप्रत्ययाः, नियतधातवः. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How many flashcards are available for पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च?
There are 36 flashcards for पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 66 practice questions on पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full पुनरावर्तनम् क्रियापद-परिचयः च chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.