Skip to main content
Chapter 23 of 26
Flashcards

स्वाभाविकं सादृश्यम् — Flashcards

Gujarat Board · Class 10 · Sanskrit

24 flashcards for स्वाभाविकं सादृश्यम् (Gujarat Board Class 10 Sanskrit) to test yourself on key terms and facts.

63 questions24 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying स्वाभाविकं सादृश्यम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

24 Flashcards·
मुख्यभावःउदाहरणानिसादृश्यस्य स्वरूपम्शब्दार्थःआचार्यपरम्परामहाभाष्यस्य विस्तारःमानवीयव्यवहारःतात्पर्यम्
Card 1मुख्यभावः

‘स्वाभाविकं सादृश्यम्’ इत्यस्य मुख्यः विचारः कः ?

Answer

अर्थः एषः यत् भिन्नेषु पदार्थेषु अपि किञ्चित् अन्तर्निहितं साम्यं भवति। तत् साम्यं यदा क्रियायां, व्यवहारः, वा प्रयोजने दृश्यते, तदा स्पष्टरूपेण प्रतीयते।…

Card 2उदाहरणानि

संसारे के-के पदार्थाः उदाहरणरूपेण निर्दिष्टाः ?

Answer

स्वर्ण-लौहादयः धातवः, वट-खदिरादयः वृक्षाः, गो-घोटकादयः पशवः च उदाहरणरूपेण निर्दिष्टाः। एते सर्वे परस्परं भिन्नाः सन्ति, तथापि तेषु किञ्चित् स्वाभाविकं साम्यं दृश्यते।…

Card 3सादृश्यस्य स्वरूपम्

परस्परं भिन्नेषु पदार्थेषु अपि किं भवति ?

Answer

परस्परं भिन्नेषु पदार्थेषु अपि किञ्चित् एकं स्वाभाविकम् आन्तर्यं भवति। तदेव व्यवहारकाले, क्रियाकाले, वा प्रतीयते।…

Card 4शब्दार्थः

‘अस्तित्वरूपेण’ तथा ‘सत्तारूपेण’ इत्येतयोः कः भावः ?

Answer

एतौ द्वौ शब्दौ पदार्थानां परस्परं भिन्नत्वं बोधयतः। अस्तित्वेन वा सत्तारूपेण वा वस्तूनि भिन्नानि इव दृश्यन्ते।…

Card 5आचार्यपरम्परा

पतञ्जलिना कदा अयं सिद्धान्तः उपदिष्टः ?

Answer

द्वाविंशतिशतवर्षेभ्यः पूर्वम् आचार्येण पतञ्जलिना स्वकीये व्याकरणमहाभाष्ये अयं सिद्धान्तः उपदिष्टः।…

Card 6महाभाष्यस्य विस्तारः

महाभाष्यं केवलं व्याकरणग्रन्थः एव किम् ?

Answer

न केवलम्। यद्यपि महाभाष्यं व्याकरणग्रन्थः इव दृश्यते, तथापि तत्र सामाजिकराजनीतिकआर्थिकभौतिकविज्ञानानां च तत्त्वानि अपि संदर्भितानि सन्ति।…

Card 7मानवीयव्यवहारः

समाजेषु समाशेषु समवायेषु च कः व्यवहारः दृश्यते ?

Answer

भोजनार्थं निमन्त्रिताः जनाः आकारतः प्रकारतश्च भिन्नाः भवन्ति। तथापि भोजनविधौ प्रवृत्ताः सन्तः ते स्वकीयम् आन्तरिकं समानत्वं पश्यन्तः परस्परं निकटासनाः भवन्ति।…

Card 8तात्पर्यम्

‘नैव कृशाः कृशैः सह आसते, न पाण्डवः पाण्डुभिः’ इत्यस्य कः तात्पर्यः ?

Answer

एतत् केवलं आकारसादृश्यं न सम्बन्धकारणम् इति दर्शयति। केचन जनाः केवलं कृशत्वेन वा पाण्डुत्वेन वा न मिलन्ति; येषां प्रयोजनकृतं सादृश्यं भवति, ते एव सह उपविशन्ति।…

+16 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in स्वाभाविकं सादृश्यम् for Gujarat Board Class 10 Sanskrit?
Key topics in स्वाभाविकं सादृश्यम् include मुख्यविचाराः, पाणिनि-पतञ्जल्योः परम्परा, मानवीयव्यवहारः, पशु-अचेतनदृष्टान्ताः. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How many flashcards are available for स्वाभाविकं सादृश्यम्?
There are 24 flashcards for स्वाभाविकं सादृश्यम् covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise स्वाभाविकं सादृश्यम् for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 63 practice questions on स्वाभाविकं सादृश्यम्. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full स्वाभाविकं सादृश्यम् chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.