Skip to main content
Chapter 11 of 26
Flashcards

काष्ठखण्डः — Flashcards

Gujarat Board · Class 10 · Sanskrit

25 flashcards for काष्ठखण्डः (Gujarat Board Class 10 Sanskrit) to test yourself on key terms and facts. Covers कथासारः, चत्वारः विप्नाः and गुरोः व्याख्या.

61 questions25 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying काष्ठखण्डः? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

25 Flashcards·
आरम्भपरिस्थितिःमुख्यरूपकम्चत्वारः विप्नाःप्रथमविप्नः
Card 1आरम्भपरिस्थितिः

गङ्गातीरे गुरुः शिष्येण सह किमर्थं वर्तमानः आसीत् ?

Answer

गङ्गातीरे गुरुः शिष्येण सह आसीत्, यतः तत्रैव काष्ठखण्डदर्शनद्वारा जीवनस्य गूढं रूपकं बोधयितुं सः अवसरं प्राप्तवान्। तत्र काष्ठखण्डः प्रवाहेन नीयमानः दृष्टः, तस्मात् गुरुना जीवनस्य चारिणः विघ्नाः बोधित…

Card 2मुख्यरूपकम्

काष्ठखण्डः अस्मिन् पाठे कस्य प्रतीकम् अस्ति ?

Answer

काष्ठखण्डः मानवस्य प्रतीकम् अस्ति। यथा काष्ठखण्डः नद्याः प्रवाहे वहति, तथा मानवः अपि जीवनप्रवाहे गच्छति। गुरुः एतद्रूपकेण मानवजीवनं बोधयति।…

Card 3मुख्यरूपकम्

जीवनं नदी इव कथं वर्णितम् ?

Answer

जीवनम् नदीरूपेण वर्णितम्, यतः तस्मिन् गमनशीलता अस्ति। नद्याः प्रवाह इव जीवनस्य अपि गति, परिवर्तनं, च लक्ष्यप्राप्तिः सन्ति।…

Card 4मुख्यरूपकम्

परिवारः प्रवाहरूपः इति कथं बोध्यते ?

Answer

परिवारः प्रवाहरूपः इति बोध्यते, यतः जीवनयात्रायां परिवारः सततं सहायकः प्रवाह इव भवति। स्नेहरूपं जलम् अत्र प्रवहति। अतो जीवनस्य सहारा परिवारः एव।…

Card 5मुख्यरूपकम्

स्नेहरूपं जलम् इति किमर्थं उक्तम् ?

Answer

स्नेहः जलरूपेण उपमितः, यतः यथा जलं जीवने जीवनदायकं भवति, तथा स्नेहः परिवारजीवने पोषणं, सौख्यं, च ऐक्यं ददाति।…

Card 6चत्वारः विप्नाः

चत्वारः विप्नाः के ?

Answer

चत्वारः विप्नाः एते सन्ति — तीरे संलग्नता, भाराधिक्येन निमग्नता, आवर्तपातता, नदीजलवियोगः। एते जीवनमार्गे प्रगतेः बाधकाः भवन्ति।…

Card 7प्रथमविप्नः

प्रथमः विप्नः कः ?

Answer

प्रथमः विप्नः तीरे संलग्नता। अयं आहार-निद्रा-भयादीनां विषये सततं प्रवृत्तिः, अर्थात् तेषु निरन्तरं आसक्तिः। आहारादयः सेवनीयाः, किन्तु तत्र अत्यधिकः आसक्तिभावः बाधकः भवति।…

Card 8प्रथमविप्नः

आहार-निद्रा-भयादयः किमर्थं न निन्दनीयाः ?

Answer

आहारादयः स्वयं न निन्दनीयाः, यतः तेषां सेवनं आवश्यकम् अस्ति। परन्तु तेषु सततं संलग्नता एव विप्नः भवति। अतो मिताचरणं, न तु अतीव आसक्तिः, श्रेयस्करम्।…

+17 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in काष्ठखण्डः for Gujarat Board Class 10 Sanskrit?
Key topics in काष्ठखण्डः include कथासारः, चत्वारः विप्नाः, गुरोः व्याख्या, पदार्थाः तथा पदपरिचयः. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How many flashcards are available for काष्ठखण्डः?
There are 25 flashcards for काष्ठखण्डः covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise काष्ठखण्डः for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 61 practice questions on काष्ठखण्डः. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full काष्ठखण्डः chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.