Skip to main content
Chapter 6 of 26
Flashcards

उपपद-विभक्ति-परिचय (Part 2) — Flashcards

Gujarat Board · Class 10 · Sanskrit

30 flashcards for उपपद-विभक्ति-परिचय (Part 2) (Gujarat Board Class 10 Sanskrit) to test yourself on key terms and facts. Sample: "कारकविभक्तिः का?"

63 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying उपपद-विभक्ति-परिचय? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

30 Flashcards·
कारकविभक्तिःउपपदविभक्तिःतुलनापारिभाषिकशब्दःद्वितीया नियमःउभयतःपरितःप्रति
Card 1कारकविभक्तिः

कारकविभक्तिः का?

Answer

यदा वक्ता प्रथमं कारकसम्बन्धं चिन्तयति, ततः तस्मात् सम्बन्धात् विभक्तिः निश्चीयते, सा कारकविभक्तिः। यथा, शिष्यः संस्कृतं पठति इत्यत्र संस्कृतं कर्म अस्ति, अतः द्वितीया विभक्तिः भवति।…

Card 2उपपदविभक्तिः

उपपदविभक्तिः का?

Answer

यदा समीपस्थः उपपदशब्दः विशेषां विभक्तिं कारयति, सा उपपदविभक्तिः। अत्र विभक्तिः न तु शब्दस्य स्वकारकात्, किन्तु उपपदशब्दात् जायते। यथा, गणेशाय नमः इत्यत्र चतुर्थी विभक्तिः नमः इति पदेन विधीयते।…

Card 3तुलना

कारकविभक्तिः उपपदविभक्तिः च कथं भिद्येते?

Answer

कारकविभक्तिः क्रियापदसम्बद्धं कारकं मनसि कृत्वा भवति। उपपदविभक्तिः तु समीपस्थशब्देन बाध्यते। बाह्यतः समानरूपा विभक्तिः दृश्यते, किन्तु कारणं भिन्नम्। एका क्रियायाः कारकसम्बन्धात्, अपरा उपपदशब्दस्य प्र…

Card 4पारिभाषिकशब्दः

उपपदविभक्तेः सामान्यं नाम किम्?

Answer

उपपदविभक्तिः विभक्तेः विशेषप्रयोगः इति अपि कथ्यते। यतः अत्र विभक्तिः उपपदेन विशिष्यते, तस्मात् एषः विशेषप्रयोगः इति भावः।…

Card 5द्वितीया नियमः

उभयतः, परितः, प्रति, विना, अन्तरा, निकषा इत्येभिः का विभक्तिः भवति?

Answer

एभिः द्वितीया विभक्तिः भवति। यथा, मार्ग उभयतः वृक्षाḥ सन्ति। गिरि परितः मार्गः वर्तते। वृक्षं प्रति प्रकाशते विद्युत्। विद्यां विना निष्फलं हि जीवनम्।…

Card 6उभयतः

उभयतः इत्यस्य उदाहरणे किं विशेषम्?

Answer

उभयतः शब्देन मार्गस्य उभयपार्श्वयोः वृक्षाणां भावः सूचितः, अतः मार्ग इति पदे द्वितीया विभक्तिः प्रयुज्यते। अत्र उपपदशब्दः विभक्तिं कारयति।…

Card 7परितः

परितः इत्यस्य प्रयोगे का विभक्तिः?

Answer

परितः शब्दे द्वितीया विभक्तिः भवति। उदाहरणे, गिरि परितः मार्गः वर्तते इत्यत्र गिरि इति पदं द्वितीयां गृह्णाति।…

Card 8प्रति

प्रति शब्देन का विभक्तिः विधीयते?

Answer

प्रति शब्देन द्वितीया विभक्तिः विधीयते। यथा, वृक्षं प्रति प्रकाशते विद्युत् इत्यत्र वृक्षम् इति पदं द्वितीयां प्राप्तम्।…

+22 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in उपपद-विभक्ति-परिचय for Gujarat Board Class 10 Sanskrit?
Key topics in उपपद-विभक्ति-परिचय include मूलभेदः, द्वितीया-विधानम्, तृतीया-विधानम्, चतुर्थी-विधानम्. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How many flashcards are available for उपपद-विभक्ति-परिचय?
There are 30 flashcards for उपपद-विभक्ति-परिचय covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise उपपद-विभक्ति-परिचय for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 63 practice questions on उपपद-विभक्ति-परिचय. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full उपपद-विभक्ति-परिचय chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.