Skip to main content
Chapter 8 of 26
Flashcards

कृदन्त-परिचयः — Flashcards

Gujarat Board · Class 10 · Sanskrit

36 flashcards for कृदन्त-परिचयः (Gujarat Board Class 10 Sanskrit) to test yourself on key terms and facts. Sample: "भूतकृदन्तम् किम्"

64 questions36 flashcards5 formulas & key relations5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying कृदन्त-परिचयः? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

36 Flashcards·
भूतकृदन्तम्विध्यर्थकृदन्तम्कृदन्तस्य सामान्यनियमाःक्तप्रत्ययःक्तवतु-प्रत्ययःतव्य-अनीयकर्मणि प्रयोगःभावे प्रयोगः
Card 1भूतकृदन्तम्

भूतकृदन्तम् किम्

Answer

भूतकृदन्तम् तादृशं कृदन्तरूपम् अस्ति यत् भूतकालस्य अर्थं बोधयति, किन्तु तिङन्तवत् पुरुषवचनयोः व्यवस्था न अपेक्ष्यते। अस्य द्वौ प्रकारौ स्तः — तकारान्तम् क्तरूपम् तथा तवत्कारान्तम् क्तवतुरूपम्। उदाहरणम…

Card 2विध्यर्थकृदन्तम्

विध्यर्थकृदन्तम् किम्

Answer

विध्यर्थकृदन्तम् तादृशं कृदन्तरूपम् अस्ति यत् विध्यर्थं वा करणीयतां वा बोधयति। अस्य द्वौ प्रकारौ स्तः — तव्यान्तम् तथा अनीयान्तम्। एते उभौ कर्मणि तथा भावे प्रयोगयोः उपयुज्येते। उदाहरणम् — लिखितव्यः, भ…

Card 3कृदन्तस्य सामान्यनियमाः

कृदन्तवाक्येषु तिङन्तवाक्यवत् पुरुषवचनव्यवस्था कथं भवति

Answer

कृदन्तवाक्येषु तिङन्तवाक्यवत् पुरुषवचनव्यवस्था न विचार्यते। एषः मुख्यभेदः। तिङन्तक्रियायां पुरुषवचनयोः नियमः आवश्यकः, कृदन्तक्रियायां तु न।…

Card 4क्तप्रत्ययः

क्तप्रत्ययान्तक्रियापदानि केषु प्रयोगेषु भवन्ति

Answer

क्त अथवा तप्रत्ययान्तक्रियापदानि कर्मणि अथवा भावे प्रयोगे भवन्ति। अतः एतानि प्रयुञ्जानः कर्तारं तृतीयाविभक्तौ स्थापयेत्। यदि कर्म अस्ति तर्हि तत् प्रथमा भवति, क्रियापदम् अपि कर्मानुसारि भवति।…

Card 5क्तवतु-प्रत्ययः

क्तवतुप्रत्ययान्तक्रियापदानि केन प्रयोगेन युज्यन्ते

Answer

क्तवतु अथवा तवत्प्रत्ययान्तक्रियापदानि केवलं कर्तरि प्रयोगे भवन्ति। कर्ता प्रथमा विभक्तौ भवति, कर्म चेत् अस्ति तर्हि द्वितीया भवति, कृदन्तरूपं च कर्तृनुसारं भवति। उदाहरणम् — देवदत्त: ग्रन्थान् दत्तवान…

Card 6तव्य-अनीय

तव्य तथा अनीय प्रत्यययोः विशेषः कः

Answer

तव्य तथा अनीय उभौ विध्यर्थकृदन्तनिर्माणे प्रयुज्येते। एते उभौ कर्मणि तथा भावे प्रयोगयोः प्रयुज्येते। अतः एते केवलं कर्मणि न, केवलं भावे अपि न, अपि तु उभयत्र भवन्ति।…

Card 7कर्मणि प्रयोगः

कर्मणि प्रयोगे क्तान्तवाक्ये कर्ता, कर्म, क्रिया च कथं भवन्ति

Answer

कर्मणि प्रयोगे क्तान्तवाक्ये कर्ता सदा तृतीयाविभक्तौ भवति। कर्म प्रथमा विभक्तौ भवति। क्रियापदं कर्मणः लिङ्ग, वचन, विभक्ति च अनुसरति। उदाहरणम् — कुशेन आम्ररस: पीत: । अत्र कुशेन कर्ता, आम्ररस: कर्म, पीत…

Card 8भावे प्रयोगः

भावे प्रयोगे मुख्यनियमाः के

Answer

भावे प्रयोगे कर्ता तृतीयाविभक्तौ भवति। अत्र कर्म न भवति, यतः एतेषु वाक्येषु अकर्मकक्रिया भवति। क्रियापदं सदा नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा विभक्तौ, एकवचने च भवति। उदाहरणम् — रामेण हसितम् ।…

+28 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in कृदन्त-परिचयः for Gujarat Board Class 10 Sanskrit?
Key topics in कृदन्त-परिचयः include कृदन्तस्य सामान्यपरिचयः, भूतकृदन्तम्, त-प्रत्ययान्तभूतकृदन्तस्य नियमाः — कर्मणि तथा भावे, तवत्-प्रत्ययान्तभूतकृदन्तस्य नियमाः — कर्तरि प्रयोगः. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How many flashcards are available for कृदन्त-परिचयः?
There are 36 flashcards for कृदन्त-परिचयः covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise कृदन्त-परिचयः for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 64 practice questions on कृदन्त-परिचयः. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full कृदन्त-परिचयः chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.