Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 11 of 13
QuestionsNotesFlashcardsSummaryFormulasQuizConceptsSyllabusPlan
Revision Notes

वाच्यम्

CBSE · Class 9 · Sanskrit

Quick revision notes for वाच्यम् — CBSE Class 9 Sanskrit. Key concepts, formulas, and definitions for last-minute revision.

114 questions36 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying वाच्यम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.

Try Super Tutor — Free

1,000+ Class 9 students started this chapter today

Key Topics to Revise

1

वाच्यस्य भेदाः

  • प्रयोगः / वाच्यम् त्रिविधम् — कर्तरि प्रयोगः, कर्मणि प्रयोगः, भावे प्रयोगः।
  • कर्तरि प्रयोगः कर्तृवाच्यम् अपि कथ्यते।
  • कर्मणि प्रयोगः कर्मवाच्यम् अपि कथ्यते।
2

कर्तृवाच्यस्य नियमाः

  • कर्तरि प्रयोगे कर्तृवाचकं पदं प्रथमाविभक्तौ भवति।
  • कर्मवाचकं पदं द्वितीयाविभक्तौ भवति।
  • क्रियापदं कर्तृपदानुगुणं भवति।
3

कर्मवाच्यस्य नियमाः

  • कर्मणि प्रयोगे कर्तृपदं तृतीयाविभक्तौ भवति।
  • कर्मपदं प्रथमाविभक्तौ भवति।
  • क्रियापदं कर्मपदम् अनुसरति।
4

भूतकाले कर्तरि, कर्मणि, भावे च प्रयोगाः

  • भूतकाले लङ्-लृट्-आदीनां लकाराणां प्रयोगः भवति।
  • कर्तरि कृदन्तेषु क्तवतु प्रत्ययः प्रयुज्यते।
  • कर्मणि कृदन्तेषु क्त प्रत्ययः प्रयुज्यते।

Get complete notes with diagrams and examples

Full Notes

Key Concepts

अस्मिन् प्रयोगे कर्तृवाचकं पदं प्रथमाविभक्तौ भवतिअस्मिन् प्रयोगे कर्तृपदं तृतीयाविभक्तौ भवतिभावप्रधानः प्रयोगः भावे प्रयोगः। अयं प्रयोगःकर्मणि प्रयोगे धातुभ्यः यक् प्रत्ययः विधीयते।भूतकाले कर्तरि प्रयोगे क्तवतु प्रत्ययः प्रयुज्यते।

Frequently Asked Questions

What are the important topics in वाच्यम् for CBSE Class 9 Sanskrit?
वाच्यम् covers several key topics that are frequently asked in CBSE Class 9 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in वाच्यम् — CBSE Class 9 Sanskrit?
Understand the core concepts first, then work through the 114 practice questions available for this chapter. Revise formulas and definitions regularly, and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for वाच्यम्

All 13 chapters — CBSE Class 9 Sanskrit Revision Notes

For serious students

Get the full वाच्यम् chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 9 Sanskrit.

Try Super Tutor Free
Try the full chapter — Free