Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 12 of 13
QuestionsNotesFlashcardsSummaryFormulasQuizConceptsSyllabusPlan
Revision Notes

शब्दरूपाणि

CBSE · Class 9 · Sanskrit

Quick revision notes for शब्दरूपाणि — CBSE Class 9 Sanskrit. Key concepts, formulas, and definitions for last-minute revision.

112 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying शब्दरूपाणि? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.

Try Super Tutor — Free

1,000+ Class 9 students started this chapter today

Key Topics to Revise

1

मुख्यसिद्धान्ताः

  • शब्दरूपाणि विभक्त्यन्तरूपाणि भवन्ति।
  • सुप्प्रत्ययाः पुलिङ्गे, स्त्रीलिङ्गे, नपुंसकलिङ्गे च समानरूपेण प्रयुज्यन्ते।
  • प्रत्येकं शब्दरूपं विभक्तिः, वचनम्, लिङ्गम् च अनुसृत्य परिवर्तते।
2

पुलिङ्गशब्दरूपाणि

  • ब्रह्मन् शब्दः न् कारान्तः पुल्लिङ्गः। प्रथमा एकवचनं ब्रह्मा, सम्बोधन एकवचनं हे ब्रह्मन्।
  • गुणिन् शब्दः न् कारान्तः पुल्लिङ्गः। प्रथमा एकवचनं गुणी।
  • पथिन् शब्दः न् कारान्तः पुल्लिङ्गः। प्रथमा एकवचनं पन्थाः, द्वितीया बहुवचनं पथः।
3

स्त्रीलिङ्गशब्दरूपाणि

  • वाच् शब्दः च् कारान्तः स्त्रीलिङ्गः। प्रथमा एकवचनं वाग्, वाक्।
  • त्वच् शब्दः च् कारान्तः स्त्रीलिङ्गः। प्रथमा एकवचनं त्वग्, त्वक्।
  • सरित् शब्दः त् कारान्तः स्त्रीलिङ्गः। प्रथमा एकवचनं सरित्।
4

नपुंसकलिङ्गशब्दरूपाणि

  • जगत् शब्दः त् कारान्तः नपुंसकलिङ्गः। प्रथमा एवं द्वितीया एकवचने जगद्, जगत् इति द्विरूपम्।
  • नामन् शब्दः न् कारान्तः नपुंसकलिङ्गः। प्रथमा/द्वितीया एकवचनं नाम।
  • कर्मन् शब्दः न् कारान्तः नपुंसकलिङ्गः। प्रथमा/द्वितीया एकवचनं कर्म।

Get complete notes with diagrams and examples

Full Notes

Key Concepts

प्रथमाब्रह्मन्विद्वस्सुहद्दिव

Frequently Asked Questions

What are the important topics in शब्दरूपाणि for CBSE Class 9 Sanskrit?
शब्दरूपाणि covers several key topics that are frequently asked in CBSE Class 9 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in शब्दरूपाणि — CBSE Class 9 Sanskrit?
Understand the core concepts first, then work through the 112 practice questions available for this chapter. Revise formulas and definitions regularly, and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for शब्दरूपाणि

All 13 chapters — CBSE Class 9 Sanskrit Revision Notes

For serious students

Get the full शब्दरूपाणि chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 9 Sanskrit.

Try Super Tutor Free
Try the full chapter — Free