Skip to main content
Chapter 7 of 20
Chapter Summary

सुभाषितमधुबिन्दवः — Chapter Summary

Gujarat Board · Class 12 · Sanskrit

Summary of सुभाषितमधुबिन्दवः for Gujarat Board Class 12 Sanskrit. Part of the Gujarat Board Class 12 Sanskrit syllabus.

24 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying सुभाषितमधुबिन्दवः? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Free trial, no card needed.

Overview

सूक्ष्मेषु पदेषु गूढार्थः सुलभतया दृश्यते। अत्र षट् सुभाषितानि सङ्गृहीतानि, येषां छन्दः, विषयः, भावः च पृथग्भूतौ स्तः। एकत्र अटलसत्यं, सुभाषित्वस्य उपायः, त्रिविधवस्तूनां प्रसरणस्वभावः, सज्जनस्य विशेषः, श्लेषयुक्तं संवादकाव्यं, बृहत्सु स्थूलेषु च न तु महत्त्वमिति नीतिः च प्रकाश्यते। एतानि वाक्यानि क

Key Concepts

षड्भिः सुभाषितैः अत्र विविधा नीतयः सङ्गृहीताः।

षड्भिः सुभाषितैः अत्र विविधा नीतयः सङ्गृहीताः। एतेषां विषयाः भिन्नाः सन्ति, छन्दांसि अपि भिन्नानि सन्ति।

यत् अशक्यं तत् न शक्यं

यत् अशक्यं तत् न शक्यं, यत् शक्यं तत् शक्यमेव। उदके शकटं न याति, स्थले नौर्न गच्छति।

यत्र उक्तं फलम् लभते

यत्र उक्तं फलम् लभते, तत्रैव वचः प्रयोज्यम्। शुक्लपटे रागः यथा स्थायी भवति, तथा उचितस्थाने कथितं वचनं दृढफलं ददाति।

वार्ता

वार्ता, विद्या, लोकोत्तरः परिमलः च स्वयमेव प्रसरन्ति, यथा वारिणि तैलबिन्दुः।

उदयति यदि भानुः पश्चिमे

उदयति यदि भानुः पश्चिमे, प्रचलति यदि मेरुः, शीततां याति वह्निः, पर्वताग्रे शिलायां पच्चं विकसति च—तथापि सज्जनानां भाषितं पुनरुक्तं न भवति।

Learning Objectives

  • अटलसत्यं शक्याशक्ययोर्भेदं च अवगन्तुम्।
  • यत्र वाक्यं फलदं भवति, तत्रैव वचः प्रयोज्यमिति ज्ञातुम्।
  • वार्ता, विद्या, परिमलः इत्यादीनां स्वयम्प्रसरस्वभावं बोधयितुम्।
  • सज्जनस्य वचनस्य दृढत्वं विशेषं च स्मर्तुम्।
  • श्लेषालङ्कारस्य सौन्दर्यं संवादरूपेण मन्युम्।

Frequently Asked Questions

What are the important topics in सुभाषितमधुबिन्दवः for Gujarat Board Class 12 Sanskrit?
Key topics in सुभाषितमधुबिन्दवः include ग्रन्थस्य स्वरूपम्, प्रथमः श्लोकः — अटलसत्यं, द्वितीयः श्लोकः — सुभाषवक्तृत्वस्य उपायः, तृतीयः श्लोकः — स्वयम्प्रसरन्ति त्रयः. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 12 board exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full सुभाषितमधुबिन्दवः chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 12 Sanskrit. Free to start, no card needed.