ज्ञेयं रूपं तदेव मे — Chapter Summary
Gujarat Board · Class 12 · Sanskrit
Summary of ज्ञेयं रूपं तदेव मे for Gujarat Board Class 12 Sanskrit. Part of the Gujarat Board Class 12 Sanskrit syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying ज्ञेयं रूपं तदेव मे? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
ध्यानं कुरु, अस्य काव्यस्य मूलभावः अयम्—देवः स्वं रूपं केवलं विष्णुशिवादिषु न निबद्धं मन्यते, अपि तु यत् लोकहितकारी तत् एव स्वस्य ज्ञेयं रूपं ब्रूते। तेन अष्टौ सामाजिकाः वृत्तयः देवस्वरूपतया प्रस्तुताः—कृषकः, तन्तुवायः, शिल्पी, प्रशिक्षकः, वैद्यः, वैज्ञानिकः, साधुः, सैनिकश्च। एते जनजीवनाय आवश्यकानि
Key Concepts
देवः स्वं ज्ञेयं रूपं लोकानां हितकारीणि
देवः स्वं ज्ञेयं रूपं लोकानां हितकारीणि कार्याणि करोति यत् तत् इति निरूपयति। अत्र देवत्वस्य मानकः बाह्यरूपम् न, अपि तु परोपकारः।
प्रथमश्लोके देवः स्पष्टं वदति यत् सः
प्रथमश्लोके देवः स्पष्टं वदति यत् सः न वैकुण्ठराजः न च कैलासाधिपतिः इति। तेन विष्णुशिवयोः परम्परागतदेवस्वरूपयोः अपेक्षया लोकहितमेव प्रधानतया स्थाप्यते
कृषकाः स्वेच्छया कृषि कृत्वा जीवेभ्यः धान्यं
कृषकाः स्वेच्छया कृषि कृत्वा जीवेभ्यः धान्यं यच्छन्ति। अन्नदानम् एतत् प्रथमं सामाजिकं योगदानम्।
तन्तुवायाः वस्त्रं वयन्ति
तन्तुवायाः वस्त्रं वयन्ति, तत् शीततापयोः निवारणं करोति। तेषां कार्यं जीवने संरक्षणं सौकर्यं च ददाति।
निर्मातारः गृहाणि रचयन्ति
निर्मातारः गृहाणि रचयन्ति, परन्तु स्वयम् कुटिरे वसन्ति, श्रमस्नाता इव दृश्यन्ते। अत्र निर्माणकार्यस्य त्यागभावः प्रकाशितः।
Learning Objectives
- देवस्य ‘हितकारि’ रूपस्य आशयम् अवगन्तुम्
- अष्टानां वृत्तीनां क्रमं स्वरूपं च स्मर्तुम्
- प्रत्येकस्य सामाजिकमहत्त्वं विवेचितुम्
- काव्यस्य उपदेशद्वयं—सम्मानः कर्तव्यपालनं च—गृहीतुम्
- कृषकादिभिः प्रदत्तानां जीवनोपयोगिनां साधनानां सम्बन्धं ज्ञातुम्
Frequently Asked Questions
What are the important topics in ज्ञेयं रूपं तदेव मे for Gujarat Board Class 12 Sanskrit?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for ज्ञेयं रूपं तदेव मे
For serious students
Get the full ज्ञेयं रूपं तदेव मे chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 12 Sanskrit. Free to start, no card needed.