Skip to main content
Chapter 8 of 20
Chapter Summary

ज्ञेयं रूपं तदेव मे — Chapter Summary

Gujarat Board · Class 12 · Sanskrit

Summary of ज्ञेयं रूपं तदेव मे for Gujarat Board Class 12 Sanskrit. Part of the Gujarat Board Class 12 Sanskrit syllabus.

26 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying ज्ञेयं रूपं तदेव मे? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Free trial, no card needed.

Overview

ध्यानं कुरु, अस्य काव्यस्य मूलभावः अयम्—देवः स्वं रूपं केवलं विष्णुशिवादिषु न निबद्धं मन्यते, अपि तु यत् लोकहितकारी तत् एव स्वस्य ज्ञेयं रूपं ब्रूते। तेन अष्टौ सामाजिकाः वृत्तयः देवस्वरूपतया प्रस्तुताः—कृषकः, तन्तुवायः, शिल्पी, प्रशिक्षकः, वैद्यः, वैज्ञानिकः, साधुः, सैनिकश्च। एते जनजीवनाय आवश्यकानि

Key Concepts

देवः स्वं ज्ञेयं रूपं लोकानां हितकारीणि

देवः स्वं ज्ञेयं रूपं लोकानां हितकारीणि कार्याणि करोति यत् तत् इति निरूपयति। अत्र देवत्वस्य मानकः बाह्यरूपम् न, अपि तु परोपकारः।

प्रथमश्लोके देवः स्पष्टं वदति यत् सः

प्रथमश्लोके देवः स्पष्टं वदति यत् सः न वैकुण्ठराजः न च कैलासाधिपतिः इति। तेन विष्णुशिवयोः परम्परागतदेवस्वरूपयोः अपेक्षया लोकहितमेव प्रधानतया स्थाप्यते

कृषकाः स्वेच्छया कृषि कृत्वा जीवेभ्यः धान्यं

कृषकाः स्वेच्छया कृषि कृत्वा जीवेभ्यः धान्यं यच्छन्ति। अन्नदानम् एतत् प्रथमं सामाजिकं योगदानम्।

तन्तुवायाः वस्त्रं वयन्ति

तन्तुवायाः वस्त्रं वयन्ति, तत् शीततापयोः निवारणं करोति। तेषां कार्यं जीवने संरक्षणं सौकर्यं च ददाति।

निर्मातारः गृहाणि रचयन्ति

निर्मातारः गृहाणि रचयन्ति, परन्तु स्वयम् कुटिरे वसन्ति, श्रमस्नाता इव दृश्यन्ते। अत्र निर्माणकार्यस्य त्यागभावः प्रकाशितः।

Learning Objectives

  • देवस्य ‘हितकारि’ रूपस्य आशयम् अवगन्तुम्
  • अष्टानां वृत्तीनां क्रमं स्वरूपं च स्मर्तुम्
  • प्रत्येकस्य सामाजिकमहत्त्वं विवेचितुम्
  • काव्यस्य उपदेशद्वयं—सम्मानः कर्तव्यपालनं च—गृहीतुम्
  • कृषकादिभिः प्रदत्तानां जीवनोपयोगिनां साधनानां सम्बन्धं ज्ञातुम्

Frequently Asked Questions

What are the important topics in ज्ञेयं रूपं तदेव मे for Gujarat Board Class 12 Sanskrit?
Key topics in ज्ञेयं रूपं तदेव मे include मुख्यार्थाः, श्लोकानां भावार्थः, महत्त्वपूर्णपदानां अर्थाः. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 12 board exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full ज्ञेयं रूपं तदेव मे chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 12 Sanskrit. Free to start, no card needed.