अणुशास्त्रज्ञ कणादमहर्षि (Part 2) — Chapter Summary
Telangana Board · Class 10 · Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'
Summary of अणुशास्त्रज्ञ कणादमहर्षि (Part 2) for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'. कणादमहर्षिः वैशेषिकदर्शनस्य प्रणेता.
Interactive on Super Tutor
Studying अणुशास्त्रज्ञ कणादमहर्षि? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
कणादमहर्षिः वैशेषिकदर्शनस्य प्रणेता, अणुसिद्धान्तस्य आविष्कर्ता च आसीत् । सः उलूकस्य पुत्रः, अतः औलूक्यः इति अपि नाम्ना प्रसिद्धः । बाल्ये सः मन्दबुद्धिः आसीत्, अध्ययनसमये च पृष्ठभागे उपविश्य निद्रायति स्म । गुरु्णा पठने रुचिः नास्ति चेत् गुरुकुलं त्यक्तुं उक्तः सः पर्वतशिखरं गत्वा तपः आरब्धवान् । ब
Key Concepts
कणादः क्री
कणादः क्री.पू. १२०० तमे वर्षे जन्म लेभे । सः उलूकस्य पुत्रः, अतः औलूक्यः इति अपि कथ्यते । सः वैशेषिकदर्शनस्य प्रणेता तथा अणुसिद्धान्तस्य प्रवर्तकः आसी
कणादः बाल्ये मन्दबुद्धिः आसीत् तथा अध्ययनसमये
कणादः बाल्ये मन्दबुद्धिः आसीत् तथा अध्ययनसमये पृष्ठभागे निद्रायति स्म । गुरुणा पठने अरुचिः नास्ति चेत् गुरुकुलं त्यक्तुम् आदेशः दत्तः ।
कणादः पर्वतशिखरं गत्वा उच्चैः क्रन्दनं कृतवान्
कणादः पर्वतशिखरं गत्वा उच्चैः क्रन्दनं कृतवान्, ततः प्रस्तरखण्डे उपविश्य ईश्वरजपं करोति स्म । ब्राह्मणवेषधारी ईश्वरः तस्य तपसः कारणं पृष्टवान् ।
ईश्वरः कणादस्य भोजनासक्तिं सूचयत्
ईश्वरः कणादस्य भोजनासक्तिं सूचयत्, यस्मिन् पदार्थे आसक्तिः अधिका भवति तस्य प्राप्तिः भवति इति उक्तवान् । ततः कणादस्य बुद्धिः प्रकाशितः, सः पुनः गुरुकु
कणादः गुरुकुले सर्वभोजनानन्तरम् अवशिष्टमन्नं खादति स्म
कणादः गुरुकुले सर्वभोजनानन्तरम् अवशिष्टमन्नं खादति स्म । अन्ते सः सस्यक्षेत्रेषु अवशिष्टान् धान्यकणान् भक्षयन् जीवति स्म, अतः तस्य नाम कणादः इति प्रथि
Learning Objectives
- कणादमहर्षेः जीवनवृत्तान्तं ज्ञातुम् ।
- वैशेषिकदर्शनस्य मूलभावं बोधयितुम् ।
- अणुवादस्य महत्त्वं तथा कणादस्य योगदानं स्मर्तुम् ।
- गुरुकुलजीवनं तपश्चर्यां च अवगन्तुम् ।
- भारतीयमहर्षीणां वैज्ञानिकचिन्तनं प्रति आदरभावं विकसितुम् ।
Frequently Asked Questions
What are the important topics in अणुशास्त्रज्ञ कणादमहर्षि for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for अणुशास्त्रज्ञ कणादमहर्षि
For serious students
Get the full अणुशास्त्रज्ञ कणादमहर्षि chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'. Free to start, no card needed.