Skip to main content
Chapter 16 of 19
Chapter Summary

भिषजोभैषज्यम्

Telangana Board · Class 10 · Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'

Summary of भिषजोभैषज्यम् for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'. Key concepts, important points, and chapter overview.

28 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying भिषजोभैषज्यम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

1,000+ Class 10 students started this chapter today

Overview

वैद्यस्य धर्मः आरोग्यरक्षणम्, परोपकारः, करुणा च इति भावः अस्मिन् गद्यभागे सुस्पष्टं प्रकटते । अत्र वेङ्कटरावस्य द्वैरूप्यम्, धनासक्तिः, स्वार्थपरता, कुटुम्बे कठोरता च दर्श्यते । आरम्भे ‘वैद्यो नारायणो हरिः’ इति सूक्त्याः अर्थः प्रतिपाद्यते । अनन्तरं ग्रामीणैः सह तस्य व्यवहारः, पितृभक्तेः ह्रासः, भार

Key Concepts

अस्य सूक्तेः अर्थः वैद्यः साक्षात्रायण इव

अस्य सूक्तेः अर्थः वैद्यः साक्षात्रायण इव आरोग्यरक्षकः प्राणदायकश्च इति । वैद्यः केवलं चिकित्सा न करोति, अपि तु जीवनरक्षणस्य कार्यं वहति ।

वेङ्कटरावः कुटुम्बे कठोरः

वेङ्कटरावः कुटुम्बे कठोरः, धनासक्तः, स्वार्थी च अस्ति; किन्तु लोके करुणामयः, परोपकारी, सर्वविधचिकित्साविशारदः इव दृश्यते ।

वेङ्कटरावस्य मनसि धनमेव सर्वप्रधानम् इति विश्वासः

वेङ्कटरावस्य मनसि धनमेव सर्वप्रधानम् इति विश्वासः वर्धते । सः जगत् कनकमयम् इव पश्यति तथा सम्बन्धान् अपि स्वार्थदृष्ट्या मूल्ययति ।

पितुः सुव्यवशास्त्रिणः परित्यागः

पितुः सुव्यवशास्त्रिणः परित्यागः, भार्यायाः सुशीलायाः अनादरः, पुत्रस्य सुरेशस्य सम्बन्धस्य क्षयः च कुटुम्बविभङ्गस्य लक्षणानि ।

सा वेङ्कटरावस्य सहाध्यायिनी

सा वेङ्कटरावस्य सहाध्यायिनी, प्रभुत्वचिकित्सालये नियोजिता भिषगङ्गना च अस्ति । तस्याः प्रति वेङ्कटरावस्य पुरातनाशा अपि तस्य मनसि क्रियाशीलं दुःखं जनयति

Learning Objectives

  • वैद्यस्य आदर्शस्वभावः कथं भवेत् इति अवगन्तुम्
  • वेङ्कटरावस्य द्वैरूप्यं विवेचितुम्
  • धनासक्तेः कुटुम्बजीवने सामाजिकजीवने च किम् दुष्परिणामाः भवन्ति इति जानितुम्
  • पितृपुत्रसम्बन्धे कर्तव्यानां महत्त्वं बोधयितुम्
  • करुणा, सेवाभावः, मानवता च जीवनस्य मूलमिति स्वीकर्तुम्

Frequently Asked Questions

What are the important topics in भिषजोभैषज्यम् for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'?
भिषजोभैषज्यम् covers several key topics that are frequently asked in Telangana Board Class 10 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in भिषजोभैषज्यम् — Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'?
Start by understanding all key concepts. Practise previous year questions from this chapter. Revise formulas and definitions regularly. Use flashcards for quick revision before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full भिषजोभैषज्यम् chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'.