Skip to main content
Chapter 12 of 19
Chapter Summary

किं जलम् उत्तमम्

Telangana Board · Class 10 · Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'

Summary of किं जलम् उत्तमम् for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'. Key concepts, important points, and chapter overview.

35 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying किं जलम् उत्तमम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

1,000+ Class 10 students started this chapter today

Overview

श्रममहिमानं प्रतिपादयन् अयं गद्यभागः किं जलम् उत्तमम् इति प्रश्नादारभ्य कथारूपेण प्रवहति । प्रथमं छात्राः विविधान् उत्तरान् ददति, किन्तु शिक्षकः तैः न सन्तुष्य अन्ते मतङ्गमहर्षेः आश्रमस्य आख्यानेन स्वेदस्य पावित्र्यं दर्शयति । तत्र श्रमजनितः स्वेदः एव उत्तमजलम् इति निष्कर्षः प्रकट्यते ।

Key Concepts

शिक्षकः छात्रैः सह वनभोजनकाले किं जलम्

शिक्षकः छात्रैः सह वनभोजनकाले किं जलम् उत्तमम् इति प्रश्नं पृच्छति । छात्राः गङ्गाजलम्, पर्जन्यजलम्, देवतटाकजलम्, पश्चात्तापाश्रुजलम्, स्नेहाश्रुजलम्

मतङ्गमहर्षेः आश्रमे पर्जन्यकालार्थं काष्ठसञ्चयस्य व्यवस्थ...

मतङ्गमहर्षेः आश्रमे पर्जन्यकालार्थं काष्ठसञ्चयस्य व्यवस्था नासीत् । अतः महर्षिः स्वयं कुठारं गृहीत्वा प्रस्थितवान्, ततः सर्वे अनुगताः ।

काष्ठसञ्चयनकाले स्वेदबिन्दवः भूमौ पतिताः । प्रातःकाले

काष्ठसञ्चयनकाले स्वेदबिन्दवः भूमौ पतिताः । प्रातःकाले तस्मिन् मार्गे नूतनानि सुगन्धीनि पुष्पाणि विकसितानि दृष्टानि । महर्षिः एषां पुष्पाणां कारणं छात्

महर्षिः उक्तवान् यत् श्रमजातः स्वेदः पवित्रः

महर्षिः उक्तवान् यत् श्रमजातः स्वेदः पवित्रः, कर्मणां स्वेदः च पूज्यः । यत्र यत्र स्वेदः पतितः तत्र तत्र पुष्पाणि विकसितानि ।

अलसस्य निरुद्यमस्य च देवः मित्रं न

अलसस्य निरुद्यमस्य च देवः मित्रं न भवति इति भावः सूचितः । श्रमिकाणां सम्मानः, तेषां कृतज्ञता, तेषां जीवनसुखस्य चिन्ता च आवश्यकी कृत्यते ।

Learning Objectives

  • श्रममहत्त्वस्य अवगमनम्
  • श्रमजनितस्य स्वेदस्य पवित्र्यं ज्ञातुम्
  • श्रमेणैव जीवनस्य चालनं भवति इति बोधः
  • श्रमिकाणां सम्मानस्य आवश्यकतां मनसि स्थापयितुम्
  • कथायाः माध्यमेन नैतिकशिक्षां ग्रहणम्

Frequently Asked Questions

What are the important topics in किं जलम् उत्तमम् for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'?
किं जलम् उत्तमम् covers several key topics that are frequently asked in Telangana Board Class 10 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in किं जलम् उत्तमम् — Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'?
Start by understanding all key concepts. Practise previous year questions from this chapter. Revise formulas and definitions regularly. Use flashcards for quick revision before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full किं जलम् उत्तमम् chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'.