द्रौपदीपरिदेवना — Chapter Summary
Telangana Board · Class 10 · Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'
Summary of द्रौपदीपरिदेवना for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'. भारवीकृते काव्ये द्रौपदी शत्रूणां वृद्धिं श्रुत्वा शोकक्रोधाभ्यां.
Interactive on Super Tutor
Studying द्रौपदीपरिदेवना? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
भारवीकृते काव्ये द्रौपदी शत्रूणां वृद्धिं श्रुत्वा शोकक्रोधाभ्यां प्रेरिता सती युधिष्ठिरं प्रति परुषवचनैः उत्साहं जनयति। अस्यां कथायां वनवासकालीनं दारुणं वैमनस्यं, राज्यहानिः, भ्रातॄणां क्लेशः, तथा धर्मराजस्य मनःप्रवृत्तिः च सुस्पष्टं दृश्यते। भारविः अल्पैः पदैः अनल्पम् अर्थं मनोहरतया प्रकाशयति; अतः
Key Concepts
द्रौपदी शत्रूणां सिद्धिं श्रुत्वा युधिष्ठिरं क्रोधाय
द्रौपदी शत्रूणां सिद्धिं श्रुत्वा युधिष्ठिरं क्रोधाय प्रेरयितुं परुषवचनानि वदति। तस्याः वचसां सारः अत्र संक्षेपेण दृश्यते।
भारविः अल्पपदैः बह्वर्थं सूक्ष्मतया प्रकटयति। तस्य
भारविः अल्पपदैः बह्वर्थं सूक्ष्मतया प्रकटयति। तस्य शैली शब्दसौष्ठवं न केवलं, किन्तु गभीरार्थप्रकाशनम् अपि दर्शयति।
मत्तगजः पुष्पमालामिव धर्मराजः स्वराज्यं परित्यक्तवान् इति
मत्तगजः पुष्पमालामिव धर्मराजः स्वराज्यं परित्यक्तवान् इति दृष्टान्तेन राज्यत्यागस्य दारुणता सूच्यते।
पूर्वं रथारूढः महारथी भीमः अधुना पदातिः
पूर्वं रथारूढः महारथी भीमः अधुना पदातिः धूलियुक्तशरीरः इव वर्ण्यते।
उत्तरदेशविजयी अर्जुनः अधुना वल्कलानि धारयति इति
उत्तरदेशविजयी अर्जुनः अधुना वल्कलानि धारयति इति वर्णनं तस्य दैवी-वीर्यस्य स्थित्यन्तरं दर्शयति।
Learning Objectives
- द्रौपदीवचसां मूलभावं ग्रहीतुम्
- भारवेः अर्थगौरवशैलीं परिचेतुम्
- उपमा-उदाहरणैः द्रौपदीवक्तृभावं विश्लेषयितुम्
- युधिष्ठिरस्य, भीमस्य, अर्जुनस्य, नकुलसहदेवयोश्च दुरवस्थां अवगन्तुम्
- क्षमा-पराक्रम-शान्ति-विषयकं काव्यार्थं सुस्पष्टं स्मर्तुम्
Frequently Asked Questions
What are the important topics in द्रौपदीपरिदेवना for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for द्रौपदीपरिदेवना
For serious students
Get the full द्रौपदीपरिदेवना chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Telangana Board Class 10 Sanskrit - Book 'संस्कृतकौमुदी'. Free to start, no card needed.