Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 13 of 13
Chapter Summary

धातुरूपाणि — Chapter Summary

CBSE · Class 9 · Sanskrit

Summary of धातुरूपाणि for CBSE Class 9 Sanskrit. Key concepts: पठ् धातुः परस्मैपदी अस्ति।, पठ् and वृधु धातुः आत्मनेपदी अस्ति।.

121 questions40 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying धातुरूपाणि? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

Overview

धातुरूपेषु परस्मैपदिनः, आत्मनेपदिनः, तथा विशिष्टधातवः इति भेदाः प्रधानाः सन्ति। पठ्-धातोः प्रेरणार्थक-णिच्-प्रयोगः अपि दर्शितः। लट्, लृट्, लङ्, लोट्, विधिलिङ् इति पञ्चसु लकारेषु रूपाणि व्यवस्थितानि सन्ति। पुरुषाः त्रयः—प्रथमः, मध्यमः, उत्तमः—वचनानि च त्रयः—एकवचनम्, द्विवचनम्, बहुवचनम्—इति सर्वेषु लक

Key Concepts

पठ् धातुः परस्मैपदी अस्ति। अस्य लट्

पठ् धातुः परस्मैपदी अस्ति। अस्य लट्, लृट्, लङ्, लोट्, विधिलिङ् इति पञ्चसु लकारेषु रूपाणि प्रदर्शितानि सन्ति। उदाहरणरूपेण पठति, पठिष्यति, अपठत्, पठतु,

पठ्

पठ्-धातोः णिच्-प्रत्यययोगेन प्रेरणार्थकं रूपं भवति। तस्य परिणामरूपेण पाठयति इति रूपम् आगच्छति।

वृधु धातुः आत्मनेपदी अस्ति। वर्धते

वृधु धातुः आत्मनेपदी अस्ति। वर्धते, अवर्धत, वर्धेत इत्यादीनि रूपाणि तस्य लट्, लङ्, विधिलिङ् आदिषु दृश्यन्ते। वृक्षः वर्धते इति वाक्यप्रयोगः अपि दर्शित

लभ् धातुः आत्मनेपदी अस्ति। लभते

लभ् धातुः आत्मनेपदी अस्ति। लभते, अलभत, लभेत इत्यादीनि रूपाणि प्रदर्शितानि सन्ति।

शीङ् धातुः विशिष्टात्मनेपदी धातुः अस्ति

शीङ् धातुः विशिष्टात्मनेपदी धातुः अस्ति, शयनार्थे प्रयुज्यते। शेते, शयिष्यते, अशेत, शेताम्, शयीत इत्यादीनि रूपाणि दर्शितानि सन्ति।

Learning Objectives

  • धातूनां परस्मैपदित्वं आत्मनेपदित्वं च अवबोद्धुम्
  • पठ्-धातोः पञ्चसु लकारेषु रूपाणि स्मर्तुम्
  • पठ्+णिच् इत्यस्य प्रेरणार्थक-रूपनिर्माणं ज्ञातुम्
  • वृधु, लभ् इत्यनयोः आत्मनेपदिरूपाणि अवगन्तुम्
  • शीङ्, भुज् इत्येतयोः विशिष्टात्मनेपदिनोः रूपाणि स्मर्तुम्

Frequently Asked Questions

What are the important topics in धातुरूपाणि for CBSE Class 9 Sanskrit?
Key topics in धातुरूपाणि include धातूनां वर्गीकरणम्, पठ्-धातोः रूपाणि, आत्मनेपदधातूनां रूपाणि, विशिष्टधातवः शीङ् तथा भुज्. Study these first, then practise questions on each for Class 9 exams.
How should I revise धातुरूपाणि for Class 9 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 121 practice questions on धातुरूपाणि. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for धातुरूपाणि

All CBSE Class 9 Sanskrit Chapter Summary

For serious students

Get the full धातुरूपाणि chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 9 Sanskrit. Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free