आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित — Chapter Summary
CBSE · Class 9 · Sanskrit
Summary of आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित for CBSE Class 9 Sanskrit. Part of the CBSE Class 9 Sanskrit syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
भारतदेशः अनेकेषां ब्रह्मर्षीणां महात्मनां च भूमिः। तेषां चरित्रेषु भूतदया, समता, क्षमा, अहिंसा, करुणा, ऋजुता, बन्धुता च प्राप्यन्ते। अत्र नामदेवमहाराजस्य करुणापूर्णं चरित्रं तथा कपिलमाधव्योः भ्रान्तदृष्टिः परिवर्त्यते। शुनकदृष्टान्तेन एषः पाठः सर्वेषु भूतेषु ईश्वरदर्शनस्य, अहिंसायाः, करुणायाः, आत्मव
Key Concepts
महात्मनां जीवनानि लोकहिताय प्रेरणास्पदानि भवन्ति। तेषु
महात्मनां जीवनानि लोकहिताय प्रेरणास्पदानि भवन्ति। तेषु दया, समता, क्षमा, अहिंसा, करुणा, ऋजुता, बन्धुता च उज्ज्वलरूपेण दृश्यन्ते।
नामदेवः शुनकस्य अनुधावनेन क्रोधं न दर्शितवान्
नामदेवः शुनकस्य अनुधावनेन क्रोधं न दर्शितवान्; सः घृतपात्रं धृत्वा पश्चाद् धावितवान्, यतः तस्य चिन्ता शुनकस्य उदरवेदनायाः विषये आसीत्।
ईश्वरः न केवलं मन्दिरे
ईश्वरः न केवलं मन्दिरे, अपि तु सर्वेषु भूतेषु निवसति इति उपदेशः दत्तः।
शुनकरूपेण पलायमानः प्राणी वस्तुतः पाण्डुरङ्गस्य रूपान्तरम्
शुनकरूपेण पलायमानः प्राणी वस्तुतः पाण्डुरङ्गस्य रूपान्तरम् आसीत्। नामदेवः गुरूपदेशं श्रुत्वा अनुपालितवान् इति पाण्डुरङ्गेन परीक्षोत्तीर्णः घोषितः।
यः परेषु जीवान् आत्मवत् पश्यति
यः परेषु जीवान् आत्मवत् पश्यति, सः पण्डितः इति ध्येयवाक्यं करुणायाः समदृष्टेश्च सारः।
Learning Objectives
- महात्मनां चरित्रेषु निहितानि जीवनमूल्यानि अवगन्तुम्
- नामदेवमहाराजस्य करुणापूर्णं व्यवहारं सम्यक् जानीयात्
- विसोबागुरोः उपदेशस्य तात्पर्यं बोधयितुम्
- ‘आत्मवत्सर्वभूतेषु’ इति ध्येयवाक्यस्य अर्थं ग्रह्णीयात्
- शुनकदृष्टान्तेन करुणा–अहिंसा–समतायाः सम्बन्धं चिन्तयितुम्
Frequently Asked Questions
What are the important topics in आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित for CBSE Class 9 Sanskrit?
How should I revise आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित for Class 9 exams?
Sources & Official References
- NCERT Official — ncert.nic.in
- CBSE Academic — cbseacademic.nic.in
- CBSE Official — cbse.gov.in
- National Education Policy 2020 — education.gov.in
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
Syllabus
What topics to cover
NCERT Solutions
Every textbook question solved step by step
For serious students
Get the full आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 9 Sanskrit. Free to start, no card needed.