Skip to main content
Chapter 3 of 13
Chapter Summary

आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित — Chapter Summary

CBSE · Class 9 · Sanskrit

Summary of आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित for CBSE Class 9 Sanskrit. Part of the CBSE Class 9 Sanskrit syllabus.

138 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Free trial, no card needed.

Overview

भारतदेशः अनेकेषां ब्रह्मर्षीणां महात्मनां च भूमिः। तेषां चरित्रेषु भूतदया, समता, क्षमा, अहिंसा, करुणा, ऋजुता, बन्धुता च प्राप्यन्ते। अत्र नामदेवमहाराजस्य करुणापूर्णं चरित्रं तथा कपिलमाधव्योः भ्रान्तदृष्टिः परिवर्त्यते। शुनकदृष्टान्तेन एषः पाठः सर्वेषु भूतेषु ईश्वरदर्शनस्य, अहिंसायाः, करुणायाः, आत्मव

Key Concepts

महात्मनां जीवनानि लोकहिताय प्रेरणास्पदानि भवन्ति। तेषु

महात्मनां जीवनानि लोकहिताय प्रेरणास्पदानि भवन्ति। तेषु दया, समता, क्षमा, अहिंसा, करुणा, ऋजुता, बन्धुता च उज्ज्वलरूपेण दृश्यन्ते।

नामदेवः शुनकस्य अनुधावनेन क्रोधं न दर्शितवान्

नामदेवः शुनकस्य अनुधावनेन क्रोधं न दर्शितवान्; सः घृतपात्रं धृत्वा पश्चाद् धावितवान्, यतः तस्य चिन्ता शुनकस्य उदरवेदनायाः विषये आसीत्।

ईश्वरः न केवलं मन्दिरे

ईश्वरः न केवलं मन्दिरे, अपि तु सर्वेषु भूतेषु निवसति इति उपदेशः दत्तः।

शुनकरूपेण पलायमानः प्राणी वस्तुतः पाण्डुरङ्गस्य रूपान्तरम्

शुनकरूपेण पलायमानः प्राणी वस्तुतः पाण्डुरङ्गस्य रूपान्तरम् आसीत्। नामदेवः गुरूपदेशं श्रुत्वा अनुपालितवान् इति पाण्डुरङ्गेन परीक्षोत्तीर्णः घोषितः।

यः परेषु जीवान् आत्मवत् पश्यति

यः परेषु जीवान् आत्मवत् पश्यति, सः पण्डितः इति ध्येयवाक्यं करुणायाः समदृष्टेश्च सारः।

Learning Objectives

  • महात्मनां चरित्रेषु निहितानि जीवनमूल्यानि अवगन्तुम्
  • नामदेवमहाराजस्य करुणापूर्णं व्यवहारं सम्यक् जानीयात्
  • विसोबागुरोः उपदेशस्य तात्पर्यं बोधयितुम्
  • ‘आत्मवत्सर्वभूतेषु’ इति ध्येयवाक्यस्य अर्थं ग्रह्णीयात्
  • शुनकदृष्टान्तेन करुणा–अहिंसा–समतायाः सम्बन्धं चिन्तयितुम्

Frequently Asked Questions

What are the important topics in आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित for CBSE Class 9 Sanskrit?
Key topics in आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित include १. पाठस्य मुख्यभावः, २. कपिल-माधव्योः प्रसङ्गः, ३. नामदेवमहाराजस्य चरित्रम्, ४. नैवेद्यस्थालिकायाः घटना. Study these first, then practise questions on each for Class 9 exams.
How should I revise आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित for Class 9 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 138 practice questions on आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full आत्मवत्सर्वभूतेषु य पश्यति स पण्डित chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 9 Sanskrit. Free to start, no card needed.