Skip to main content
Chapter 7 of 15
Chapter Summary

ईशावास्यम् इदं सर्वम् — Chapter Summary

CBSE · Class 7 · Sanskrit

Summary of ईशावास्यम् इदं सर्वम् for CBSE Class 7 Sanskrit. Key concepts: अस्य अर्थः ‘एतत् सर्वं जगत्, प्रह्लादः निरन्तरं ‘ॐ नमो and हिरण्यकशिपुः आत्मानं.

108 questions40 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying ईशावास्यम् इदं सर्वम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.

Free trial, no card needed.

Overview

‘ईशावास्यम् इदं सर्वम्’ इति वाक्यस्य अर्थः सर्वं जगत् ईशेन व्याप्तम् अस्ति इति। अत्र प्रह्लादस्य कथा, हिरण्यकशिपोः अहङ्कारः, होलिकायाः दहनम्, नृसिंहावतारः च वर्णिताः। एषः पाठः ईश्वरस्य सर्वव्यापकत्वं, भक्तेः महत्त्वं, अधर्मस्य विनाशं च स्पष्टयति।

Key Concepts

अस्य अर्थः ‘एतत् सर्वं जगत् ईशेन

अस्य अर्थः ‘एतत् सर्वं जगत् ईशेन व्याप्तम् अस्ति’ इति। ईश्वरः एकस्मिन् स्थाने एव न, अपि तु सर्वत्र अस्ति।

प्रह्लादः निरन्तरं ‘ॐ नमो नारायणाय’ इति

प्रह्लादः निरन्तरं ‘ॐ नमो नारायणाय’ इति जपति। सः सर्वत्र हरिम् पश्यति।

हिरण्यकशिपुः आत्मानं सर्वशक्तिमान् अमरं च मन्यते।

हिरण्यकशिपुः आत्मानं सर्वशक्तिमान् अमरं च मन्यते। सः पुत्रस्य भक्तिṁ सहते न शक्नोति।

होलिका प्रह्लादं अग्नौ क्षेप्तुम् इच्छति

होलिका प्रह्लादं अग्नौ क्षेप्तुम् इच्छति, किन्तु ब्रह्मवरस्य दुरुपयोगात् सा एव दह्यते।

नृसिंहः स्तम्भात् प्रकट्य हिरण्यकशिपोः वधं करोति।

नृसिंहः स्तम्भात् प्रकट्य हिरण्यकशिपोः वधं करोति। सः न मनुष्यः न पशुः, तथा च वरस्य उल्लङ्घनं न कुर्वन् वधं साधयति।

Learning Objectives

  • ईश्वरः सर्वत्र व्याप्तः इति भावं अवगन्तुम्
  • प्रह्लादस्य भक्तिं हिरण्यकशिपोः अहङ्कारं च तुलयितुम्
  • होलिकादहनस्य नृसिंहावतारस्य च सम्बन्धं ज्ञातुम्
  • तृतीया-विभक्तेः प्रयोगं वाक्येषु अवबोद्धुम्
  • लृट्-लकारस्य भविष्यत्कालप्रयोगं स्मर्तुम्

Frequently Asked Questions

What are the important topics in ईशावास्यम् इदं सर्वम् for CBSE Class 7 Sanskrit?
Key topics in ईशावास्यम् इदं सर्वम् include कथासारः, मुख्य पात्राणि, कथायाः मूलभावः, शब्दार्थाः. Study these first, then practise questions on each for Class 7 exams.
How should I revise ईशावास्यम् इदं सर्वम् for Class 7 exams?
Learn the core ideas first, then work through the 108 practice questions on ईशावास्यम् इदं सर्वम्. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full ईशावास्यम् इदं सर्वम् chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 7 Sanskrit. Free to start, no card needed.