सन्निमित्ते वरं त्याग: (ख-भागः) — Chapter Summary
CBSE · Class 8 · Sanskrit-Book (दीपकम्)
Summary of सन्निमित्ते वरं त्याग: (ख-भागः) for CBSE Class 8 Sanskrit-Book. Part of the CBSE Class 8 Sanskrit-Book syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying सन्निमित्ते वरं त्याग: (ख-भागः)? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
शोभावतीनगरे शूद्रकनामकः महापराक्रमी, नानाशास्त्रवित्, पूतचरित्रः राजा राज्यं करोति स्म। तत्र वृत्त्यर्थं राजपुत्रः वीरवरः स्वपत्नीं वेदरताम्, पुत्रं शक्तिधरम्, पुत्रीं वीरवतीं च गृहीत्वा राजद्वारमागच्छत्। सः कर्तव्यनिष्ठः, स्वामिभक्तः, शस्त्रधृतः च आसीत्। तस्य वेतनप्राप्तिः, अहर्निशं द्वाररक्षणम्, क
Key Concepts
शोभावती नाम नगरी आसीत्। तस्यां शूद्रकः
शोभावती नाम नगरी आसीत्। तस्यां शूद्रकः राजा आसीत्, यः महापराक्रमी, अनेकशास्त्रज्ञाता, पवित्रचरित्रवान् च आसीत्।
वीरवरनामा राजपुत्रः वृत्त्यर्थं स्वपत्नीं
वीरवरनामा राजपुत्रः वृत्त्यर्थं स्वपत्नीं, पुत्रं, पुत्रीं च सह राजद्वारमागच्छत्। सः सेवाकार्यार्थं स्वामिनः समीपं नेतुं प्रतिहारम् अयाचत।
वीरवरः प्रतिदिनं सुवर्णशतचतुष्टयं वेतनम् अयाचत्
वीरवरः प्रतिदिनं सुवर्णशतचतुष्टयं वेतनम् अयाचत्, किन्तु राजा तं अस्वीकरोत्। पश्चात् मन्त्रिणः परामर्शेन सः ताम्बूलदानेन सेवायां नियोजितः।
वीरवरः स्ववेतनस्य एकं भागं देवेभ्यः
वीरवरः स्ववेतनस्य एकं भागं देवेभ्यः, अर्धं दरिद्रेभ्यः, अवशिष्टं च पत्न्याः हस्ते भोज्यविलासव्ययार्थं ददाति स्म।
वीरवरः शस्त्रधृतः सन् राजद्वारं दिनरात्रं रक्षति
वीरवरः शस्त्रधृतः सन् राजद्वारं दिनरात्रं रक्षति स्म। राज्ञः आदेशेन एव सः स्वगृहं गच्छति स्म।
Learning Objectives
- वीरवरस्य कर्तव्यनिष्ठां स्वामिभक्तिं च अवगन्तुम्
- शूद्रकस्य, वीरवरस्य, राजलक्ष्म्याश्च चरित्रवैशिष्ट्यं ज्ञातुम्
- वेतनप्राप्तेः अनन्तरं वीरवरस्य स्ववेतनविभागं स्मर्तुम्
- कृष्णचतुर्दश्याः अर्द्धरात्रे घटितां घटनाप्रवाहं क्रमशः बोधयितुम्
- राजलक्ष्म्याः कथनं तथा उपायं च स्मृत्वा पाठस्य प्रमुखार्थं संक्षेपेण वक्तुम्
Frequently Asked Questions
What are the important topics in सन्निमित्ते वरं त्याग: (ख-भागः) for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
How should I revise सन्निमित्ते वरं त्याग: (ख-भागः) for Class 8 exams?
Sources & Official References
- NCERT Official — ncert.nic.in
- CBSE Academic — cbseacademic.nic.in
- CBSE Official — cbse.gov.in
- National Education Policy 2020 — education.gov.in
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for सन्निमित्ते वरं त्याग: (ख-भागः)
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
Syllabus
What topics to cover
NCERT Solutions
Every textbook question solved step by step
For serious students
Get the full सन्निमित्ते वरं त्याग: (ख-भागः) chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्). Free to start, no card needed.