संगच्छध्वं संवदध्वम् — Chapter Summary
CBSE · Class 8 · Sanskrit-Book (दीपकम्)
Summary of संगच्छध्वं संवदध्वम् for CBSE Class 8 Sanskrit-Book. Part of the CBSE Class 8 Sanskrit-Book syllabus.
Interactive on Super Tutor
Studying संगच्छध्वं संवदध्वम्? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for chapter summary and more.
Free trial, no card needed.
Overview
एतत् सूक्तं सामूहिक-एकतायाः, सौहार्दस्य, समन्वयस्य च महत्त्वं दर्शयति। विद्यालये पादकन्दुक-क्रीडायां प्राप्तविजयस्य प्रसङ्गात् आरभ्य, आचार्यः छात्रान् प्रश्नैः प्रेरयति। ततः ऋग्वेदस्य संज्ञान-सूक्तस्य, यत् संघटन-सूक्तम् इत्यपि प्रसिद्धम्, त्रयः मन्त्राः पठ्यन्ते। एते मन्त्राः मनुष्याणां कृते मिलित्व
Key Concepts
वेदः ब्रह्ममुखनिःसृता पवित्रतमा देवी वाक् इति
वेदः ब्रह्ममुखनिःसृता पवित्रतमा देवी वाक् इति मन्यते। चत्वारः वेदाः सन्ति—ऋग्वेदः, यजुर्वेदः, सामवेदः, अथर्ववेदः। एते विश्वस्य प्राचीनतम-साहित्य-रूपेण
ऋग्वेदस्य अयं मन्त्रसमूहः संघटन
ऋग्वेदस्य अयं मन्त्रसमूहः संघटन-सूक्तम् इत्यपि प्रख्यातः। अस्य मुख्यः सन्देशः एकता, समन्वयः, परस्पर-संवादः च अस्ति।
संगच्छध्वं संवदध्वं सं वो मनांसि जानताम्।
संगच्छध्वं संवदध्वं सं वो मनांसि जानताम्। देवाः भागं यथा पूर्व संजानाना उपासते॥ अयं मन्त्रः मिलित्वा गमनं, सम्यक् संवादं, मनोभावानां सम्यग्ज्ञानं च प्
समानो मन्त्रः समितिः समानी समानं मनः
समानो मन्त्रः समितिः समानी समानं मनः सह चित्तमेषाम्। समानं मन्त्रमभिमन्त्रये वः समानेन वो हविषा जुहोमि॥ अत्र मन्त्रः, समितिः, मनः, चित्तं च समानतां प्
समानी व आकृतिः समाना हृदयानि वः।
समानी व आकृतिः समाना हृदयानि वः। समानमस्तु वो मनो यथा वः सुसहासति॥ अत्र आकृतिः इति सङ्कल्पः, हृदयानि इति सामरस्यपूर्णानि। मनसः समानता च अपेक्षिता।
Learning Objectives
- सामूहिककार्यस्य विजयहेतुत्वं बोधयितुम्
- ऋग्वेदस्य संज्ञान-सूक्तस्य त्रयः मन्त्राः स्मर्तुम्
- प्रत्येकमन्त्रस्य मूलभावं अवगन्तुम्
- संगठनस्य, संवादस्य, सामरस्यस्य च जीवनोपयोगिता ज्ञातुम्
- वेदानां प्राचीनत्वं तेषां पवित्रतां च अवबोद्धुम्
Frequently Asked Questions
What are the important topics in संगच्छध्वं संवदध्वम् for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
How should I revise संगच्छध्वं संवदध्वम् for Class 8 exams?
Sources & Official References
- NCERT Official — ncert.nic.in
- CBSE Academic — cbseacademic.nic.in
- CBSE Official — cbse.gov.in
- National Education Policy 2020 — education.gov.in
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for संगच्छध्वं संवदध्वम्
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
Syllabus
What topics to cover
NCERT Solutions
Every textbook question solved step by step
For serious students
Get the full संगच्छध्वं संवदध्वम् chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्). Free to start, no card needed.