मन पूतं समाचरेत

Answer

अस्य मूलभावः एषः—कर्म कुर्वन् मनः शुद्धं, पवित्रं, निष्कपटं च भवेत्। बाह्यं कार्यं यत् क्रियते तत् अन्तःकरणस्य शुद्ध्या एव सम्यक् भवति। अतः मनः शुद्धं न भवेत् चेत् कार्यस्य फलम् अपि दूषितं भवितुम् अर्…

Answer

मनःशुद्धिः आवश्यकी, यतः मलिनेन मनसा अनुचितः उद्देशः जायते। अनुचिते उद्देश्ये कृतं कार्यं सम्यक् फलम् न ददाति। पवित्रं मनः कार्यस्य शुद्धिं, निश्चयं, तथा उत्तमं परिणामं च जनयति।…

Answer

एते चत्वारः शुद्धये भिन्नाः उपायाः दर्शयन्ति। पादः दृष्ट्या शुद्धः, जलं वस्त्रेण शुद्धीकृतम्, वाणी सत्येन शुद्धा, आचरणं मनसा शुद्धम्। एकैकस्य शुद्धेः साधनं भिन्नम् अस्ति।…

Answer

धर्मलक्षणानि दश सन्ति—धृतिः, क्षमा, दमः, अस्तेयम्, शौचम्, इन्द्रियनिग्रहः, धीः, विद्या, सत्यम्, अक्रोधः। एतानि धर्मस्य मुख्यगुणाः इव मन्यन्ते।…

Answer

धृतिः नाम धैर्यम्। कठिनेषु क्षणेषु अपि मनः स्थिरं रक्षितुं शक्यते। अध्ययनं, कार्यं, तथा जीवनस्य सङ्कटेषु धैर्यं महत्त्वपूर्णम् अस्ति।…

Answer

क्षमा इत्यस्य अर्थः अपकारं सहनं, रोषस्य त्यागः च। समाजे सौहार्दं रक्षितुं क्षमा आवश्यकी। क्षमा मनसः सौम्यता अपि दर्शयति।…

Answer

दमः मनसः वशत्वं दर्शयति। इन्द्रियनिग्रहः इन्द्रियाणां नियन्त्रणम्। शौचम् अन्तःबाह्यशुद्धिः। त्रयाणाम् अपि सम्बन्धः संयमेन सह अस्ति, यतः संयतः जनः शुद्धं आचरणं कर्तुं शक्नोति।…

Answer

अस्तेयम् नाम चोरी न करना। एतत् नञ्-तत्पुरुषसमासः अपि अस्ति। समाजे विश्वासस्य रक्षा अस्तेयेन भवति।…