णमो अरिहन्ताणम्

Answer

नाभिः युगारम्भे प्रजानां प्रियः महाराजः आसीत्। सः राजनीतौ, युद्धतन्त्रे, प्रशासनादिषु च समर्थः आसीत्। सः ऋषभस्य पिता, मरुदेव्याः पतिः च आसीत्।…

Answer

मरुदेवी नाभेः पत्नी आसीत्। सा बुद्धिमती करुणाशालिनी च आसीत्। सा ऋषभस्य माता आसीत्।…

Answer

ऋषभः नाभि-मरुदेव्योः प्रियपुत्रः आसीत्। सः सर्वगुणसम्पन्नः, अधीतविद्यः, राजनीतिज्ञः च आसीत्। पश्चात् सः भिक्षुरूपेण राज्यं त्यक्त्वा तपस्वी अभवत्।…

Answer

समाजे दुर्भिक्षादयः समस्याः समुदभवन्, जनेषु च परस्परं विद्वेषः आविर्भवत्। तदा नाभिः मन्यते स्म यत् अयं कालः ऋषभस्य राजनीतेः परीक्षार्थं सुयोग्यः। अतः राज्यं तस्मै समर्पितम्।…

Answer

ऋषभेण जनानां मूलसमस्याः आलस्यं, कृषिकार्यन्यूनता, उत्पादनक्षमताभावः इति निर्धारिताः। एताः समस्याः समाजस्य दुर्बलतां जनयन्ति स्म।…

Answer

ऋषभः कृषिकार्यम्, भोजननिर्माणम्, वस्त्रनिर्माणम्, पशुपालनम्, काष्ठ-धातु-शिलाभिः वस्तुनिर्माणम्, पात्रनिर्माणम्, गृहनिर्माणम्, नगरनिर्माणम् इत्यादीनि जीवनकौशलानि प्रशिक्षितवान्। तेन जनाः सक्रियाः अभवन्…

Answer

ऋषभस्य दक्षशासनेन विनितानाम्नः नगरस्य निर्माणम् अभवत्। तेन समाजस्य उत्कर्षः, शान्तिः, सुरक्षा, न्यायिकव्यवस्था च पुनः सुदृढा कृताः।…

Answer

“प्रजासुखे सुखं राजः प्रजानां च हिते हितम्। नात्मप्रियं हितं राजः प्रजानां तु प्रियं हितम्॥” अनेन श्लोकेन राज्ञः धर्मः स्पष्टः भवति। राज्ञः सुखं प्रजानां सुखेन सह संबद्धम्, स्वहितात् प्रजाहितं श्रेष्ठ…